Startpagina > Wandelen > Tour du Brabant Wallon
Overzichtskaart
> Zowel Braine-l'Alleud als Tubize hebben een treinstation maar niet op dezelfde lijn. Bus 115 van TEC rijdt elke dag tussen Tubize en Braine l'Alleud, passeert ook in Braine-le-Château. We eindigen in het gehucht Stéhoux aan de N6 omdat we dan de volgende etappe mooi in een cirkel kunnen wandelen. Stéhoux ligt 2 km ten zuiden van het station van Tubize. Even stappen dus langs de drukke N6. Ook het station van Braine-l'Alleud ligt 1 km van ons wandeltraject.
> In de topogids is een alternatief beschreven om de link te maken met Tubize en de N6 te vermijden.
> In het centrum van Kasteelbrakel is het weer even uitkijken om niet verkeerdelijk de witrode tekens van GR 12 te volgen. De Tour du Brabant Wallon loopt flink omhoog tot bij een Sint-Rochuskapelletje. Daarna volgt een prachtig stuk door bos met indrukwekkende beuken. Asfalt gaat over in bospad en waar de TBW scherp links gaat kruis je even een Santiagoroute. Op die plaats ben je maar 100 meter verwijderd van de provinciegrens met Vlaams-Brabant (Lembeek). Dit is een zeer mooi stukje van de TBW. Je daalt weer het Bois du Bailli uit, de vallei van de Hain in en nabij vervallen industrie in het gehucht Les Manettes steek je de Hain over. Iets verderop herken je nog het oude treinstation. Door veld met af en toe mooie uitzichten over de velden en beboste heuvels.
Brabants zand
> We lopen hier vlakbij een zandgroeve. Het is zeker niet de enige in de regio Eigenbrakel en Woutersbrakel. Eigenlijk is de ondergrond van een groot deel van Waals-Brabant sterk zandhoudend, veroorzaakt door het proces van overspoeling en terugtrekking door de zee zowat 50 miljoen jaar geleden. Daarbij werden nogal wat lagen zand afgezet, verschillend in dikte van regio tot regio. Verschillend ook qua kleur, naargelang de oxidatiegraad is het zand dieper geel of zelfs rood gekleurd. Zand is een goedkoop ontginningsmateriaal. De prijs ervan is dan ook gevoelig voor de transportkosten tot de eindgebruiker. Aangezien het Brabantse zand vooral wordt gebruikt voor de verwerking in de bouwnijverheid ontginnen de zandboeren hier in de streek maar al te graag, de drukke Brusselse bouwmarkt ligt immers vlakbij. Een
kleiner deel van het ontgonnen zand vindt zijn weg in industriële toepassingen, zoals glas en de chemische sector. Exploitaties gebeuren vooral op gronden die eerder bos waren of braak terrein vormden. Je herkent de zandgroeves op je topokaarten van de TBW door de lichtgeel ingekleurde deeltjes.
> De oude venijnboom of taxus die je aan je rechterzijde passeert staat in het privé-kasteelpark de Robiano. Een bord tegen de parkmuur vertelt je dat deze taxus werd geplant in 1568 door de graaf van Hoorne. Hij wou hiermee herdenken dat zijn vader tesamen met graaf van Egmont werd geëxecuteerd op de Grote Markt te Brussel in opdracht van de Bloedraad van de Spaanse despoot Alva. (Zie ook de geschiedenis van het domein Gaasbeek in het wandelverslag over de VIP). De stam van de taxus is aan de voet meer dan 4,5 meter dik en hij is zowat 15 meter hoog.
> De taxus is één van de weinige conifeersoorten die van nature in België voorkomt. De bekendste taxus in Vlaanderen, eveneens zeer oud, staat in Lo-Reninge, in de Westhoek. Hij staat er bekend als de cesarboom. De oudste en prachtigste taxus in België is echter ook niet ver van de Tour du Brabant Wallon te vinden! Hij groeit - wellicht al meer dan 700 jaar - in het kasteeldomein Valduc nabij Tourinnes-la-Grosse. De stoffen van de taxus worden gebruikt voor medicinale toepassingen, ihb voor kanker. Nochtans bevat de boom ook giftige stoffen, vandaar zijn naam als 'venijnboom'.
Kasteelbrakel (Braine-le-Château)
> De grote boerderij waarlangs we passeren zowat 1 km voor het centrum is de Ferme Deschamps. Sommige gebouwen dateren uit de 18de eeuw, de versterkte toren is wat ouder, uit de 16de eeuw. Een overblijfsel uit de periode dat hoeves nog dienden te worden versterkt om beschutting te bieden bij ontij.
> In het centrum is vooral de schandpaal uitzonderlijk. De schandpaal of pilori werd hier in 1521 opgericht door graaf van Hoorne, die ook het nabijgelegen kasteel bewoonde. Dit is de mooiste schandpaal die je vandaag in België nog vindt, hoewel het adjectief 'mooi' voor een schandpaal niet zo passend is. Het is immers een symbool van hoe het er in de middeleeuwen aan toe ging wat rechtspraak betreft. Een
> De kerk is een bezoekje waard, niet zozeer omwille van het gebouw maar vooral om het interieur. Aandachttrekker is de levendige afbeelding in albast van Maximiliaan van Hoorne op zijn graftombe. Hij stierf in Kasteelbrakel in 1542. Het was onder zijn bestuur dat de schandpaal werd geplaatst.
> Het huidige kerkgebouw is relatief jong (1862). Bij de ingang van de kerk ligt de 1600 kilo zware oude klok uit het vorige kerkgebouw, dat romaans van stijl was. Een ander overblijfsel van de vroegere kerk is het portaal waarlangs je nu het kerkhof betreedt.
> Het oude adellijke kasteel is een prachtig geheel, nog grotendeels omringd door een slotgracht. Helaas is het niet te bezoeken en ligt het wat verborgen in het park naast de kerk.
> De watermolen op de Hain is een oude banmolen, waarvan de opbrengsten werden verdeeld onder de heren van het vlakbij gelegen kasteeldomein en het kapittel van Bergen. Er zijn bewijzen dat de molen al bestond in de 13de eeuw. Het oudste deel van de huidige gebouwen gaat terug tot de 16de eeuw. Bij het waterrad zie je dat er kleurrijke, ongelijke arkozesteen werd gebruikt. In de 17de eeuw werd er nog aanzienlijk verbouwd. De laatste grote restauratie gebeurde rond 1972, nadat de hele site een paar jaren eerder als monument werd geklasseerd, de molen zelf was al in 1954
vermeende misdadiger werd er te kijk en te schande gezet in het dorpscentrum. Hier in Kasteelbrakel werd die als het ware tentoongesteld op een verhoog meters boven de grond. De gerestaureerde schandpaal, waaraan later metalen steunpalen werden toegevoegd, bestaat uit een getrapt voetstuk met daarop een massieve zuil die een zuilenplatform schraagt. Voor wie zich daarop bevond was het wellicht net iets te hoog om zomaar naar beneden te springen. Na de afschaffing van dit soort volksberechting eind 18de eeuw, werd de pilori als een hinderlijk ding beschouwd in het centrum en hij kon van de verwijdering en vernietiging worden gered door enkele inwoners. Hij overleefde andere tijden en sinds 1936 werd de historische waarde van de schandpaal erkend met de klassering als beschermd monument.
> Door een woonwijk van Braine-l'Alleud bereikt de TBW een veldweg. De wijk verderop is het volgende doel. Het pad zigzagt er door tot aan het kerkhof van Braine-l'Alleud. Hier links. Eindelijk wat bos, het Bois d'Ophain en verderop, na een verzorgingscentrum, loopt de TBW zelfs over een zanderig bospad.
> Verderop loopt dat pad langs een weide en zo kom je in Noucelle. Weer wat zigzaggen door een woonwijk en een passage (met goede markering) door een dennenbos. Door een wijk afdalen naar de vallei van de Hain om onder de E19 te stappen.
> In Wauthier-Braine (Woutersbrakel) passeer je een bakker en supermarkt. Je kruist het oude spoortraject. In het parkje links heeft men in 2000 de classicistische poort geplaatst van de oude abdij die hier in 1231 werd gesticht, alles wat er van over is. Rond de kerk zijn een paar cafés.
> Over een landweggetje loop je parallel met de Hain en de oude spoorlijn. Voorbij een indrukwekkende kasteelhoeve tot het boeiende dorp Braine-le-Château.
> Over een smal pad tussen weiden naar de wijk Stehoux. Hier hield ik het voor bekeken voor vandaag. Naar Tubize gewandeld om er de bus te nemen.
> We lopen over de TBW langs de oude taxusboom (tegen de muur van het kasteeldomein) en langs de mooie molen van Braine.
> Daartegenover ligt het mooie bakstenen baljuwhuis met een getrapte zijgevel in witte steen. Ook het baljuwhuis is sinds 1990 een beschermd monument. De baljuw was een vertegenwoordiger van de adellijke landheer en had dus enig aanzien in het lokale bestuur en de rechtspraak. Hij woonde in dit huis tussen de 16de en 18de eeuw. Nadien kwam met de Franse revolutie een eind aan het ancien régime dat eeuwenlang had stand gehouden. Ook de functie van baljuw paste niet meer bij de nieuwe bestuurspolitiek. Het huis werd privébezit van commerçanten. Nu is de toeristische dienst van Kasteelbrakel er gevestigd en worden er tentoonstellingen georganiseerd.
geklasseerd. Het waterrad kan nog in werking worden gesteld. Binnenin is hij ingericht als molenmuseum. Te bezoeken dus maar er gelden beperkte openingsuren.
> Voorbij een elekticiteitscentrale, over het kanaal Brussel - Charleroi en zo naar de kerk van Oisquercq. Naast de gedeeltelijk romaanse Sint-Maartenkerk van Oisquercq (Oostkerk) staat een wat vreemd calvariekruis. Het is een Bretoens kruis, geschonken door een uitgeweken Bretoense inwoner van Oisquercq.
Oude schuur midden in de velden, met in de zijgevel een uilengat.
> We zijn nu 40 km ver over de Ronde van Waals Brabant. Een holle geasfalteerde bosweg door naar de wijk La Bruyère. Een oud pad langs een indrukwekkende ruwe iep biedt een mooi uitzicht over de oude industriële sites van Tubize.
> Na Eigenbrakel laten we de verstedelijking achter ons. Wat blijft is het sterk golvende landschap. De Tour du Brabant Wallon loopt weinig door bos, deze etappe is eigenlijk de meest 'beboste' van allemaal, hoewel het maar kortstondige passages zijn. Het interessantste dorp ligt mooi halfweg: Kasteelbrakel met zijn merkwaardige schandpaal en historische gebouwen. Het is echt 'brakelen' vandaag dus: Eigenbrakel, Woutersbrakel en Kasteelbrakel. We ronden af in de omgeving van het oude industriedorp Tubize.
Licht stijgen uit de vallei van de Hain...
Schitterende oude iep met gedraaide takken
Graftombe van Maximilaan van Hoorne
Overblijfsel van de in 1231 gestichte abdij
Door het Bois d'Ophain
De pilori met daarachter
gelegen het baljuwhuis
Ferme Deschamps
... en weer dalen in de vallei van de Senette
Onderweg tussen Eigenbrakel en Noucelle
Watermolen van Kasteelbrakel
Oisquercq, Bretoens kruis


Ronde van Waals-Brabant - 217km