Startpagina > Wandelen > Tour du Brabant Wallon
Overzichtskaart
> Zelf heb ik deze korte etappe in een cirkel gewandeld. Op het einde ben ik dus van Piètremeau te voet over veldwegen terug naar Orp-le-Grand gewandeld. In dit geval moet je zowat 8 km bij de afstand tellen. Gebruik je openbaar vervoer dan geraak je met bus 148a vanuit Landen in Orp-le-Grand. In Piètremeau kan je een (schaarse) bus 26 nemen (Halte 'Piètremeau Rue Notre Dame') naar Jodoigne waar je verder noordelijk kan reizen.
> Voorzieningen onderweg in Orp-le-Grand, het domein Hélécine en Opheylissem.
> Het kasteel van Hélécine is in principe niet te bezoeken, het provinciaal domeinpark is wel vrij toegankelijk, de TBW loopt er trouwens door.
> Na Maret volgt er een aanzienlijke verandering van het traject, nogmaals tussen Libertange en Linsmeau en ook tussen Opheylissem en Chapeauveau. Heeft te maken met 2 bruggen over de E40 die werden afgebroken eind 1999 door de aanleg van de parallelle HST-lijn. Zie de pagina wandelinfo voor meer details.
> Op het menu van vandaag dus een vrij kort stuk Tour du Brabant Wallon. Aan die 14 km brei ik echter nog een verlengstuk door over een eigen uitgestippeld traject van 8 km terug naar Orp-le-Grand te wandelen. Wat laat vertrokken. Het zal wel weer donker zijn vooraleer ik daar aan zal komen, maar eigenlijk bevalt wandelen door de Haspengouwse velden in de avonduren me bijzonder goed. De kleuren van het landschap zijn minder hard en op het einde van de dag lijkt er zicht een soort rust te settelen in dit open landschap: De wolken vallen in hoge slierten uit elkaar en de wind over de ruisende velden gaat liggen.
> In 1768 lieten ze met hun rijkdom volledig nieuwe abdijgebouwen optrekken. Architect Laurent-Benoît Dewez ontwierp de huidige gebouwen in een klassieke stijl, waarbij vooral de oorspronkelijk 40 meter hoge koepel opvalt. Hij bedekte het kerkschip van de abdij. Lang hebben de Norbertijnen er niet in verbleven. Met de Franse Revolutie kwam een einde aan de rijkdom van de abdijen en 'het ancien régime'. De paters moesten in 1796 vluchten en hun eigendommen werden verbeurd verklaard. Ze worden verkocht aan een industrieel die er een spinnerij en textielfabriek van maakt.
> In 1821 is er een aardappelstokerij gevestigd, gevolgd door een suikerraffinaderij. Nogal wat bijgebouwen van de vleugels worden alweer afgebroken in die periode. Bijna enkel het centrale gebouw blijft nog over. Nieuwe eigenaars laten dat hoofdgebouw in 1870 ombouwen tot woonkasteel. Hierbij wordt de grote koepel met 7 meter verlaagd en verkrijgt die zo het huidige afgeplatte uitzicht.
> In 1962 stelt de familie d'Oultremont het kasteel van Heilissem ter beschikking aan de provincie Waals-Brabant. De gebouwen worden nu gebruikt voor seminaries en recepties of galadiners. Er is tevens een restaurant en feestzaal. Het park van 28 hectaren is vrij toegankelijk en omvat oa een minigolf, beeldentuin, visvijver en arboretum.
> Bij de laatste huizen van Maret kom je op een V-splitsing. Op je kaart moet je hier de rechtse tak nemen maar nu neem je de linkse (trajectverandering). Over een gekasseide holle weg stijg je dus tot op het landbouwplateau. Daar kom je in een open landschap. Dat de TBW hier anders loopt heeft te maken met een brug over de E40 die in oktober 1999 is afgebroken om de HST-lijn aan te leggen. Midden in de velden waar we nu lopen is er weinig mogelijkheid tot padmarkering waardoor je
Chapeauveau
> Al in de 12de eeuw was hier een landbouwexploitatie maar de nederzetting groeide nooit uit tot een dorp. In 1207 werden de boerderij en de gronden aan de abdij van Heilissem geschonken. Ze dienden ook een tijd lang als nonnenklooster. In 1321 dan weer is de nederzetting in dienst als landhuis voor de Hertog van Brabant en later is het weer een landbouwuitbating. Midden 17de eeuw is de boerderij blijkbaar vervallen want een bende bandieten vindt in de afgelegen plek een ideale schuilplaats. Later in de 17de eeuw laat de abt ze afbreken maar rond 1700 wordt er weer een boerderij gebouwd die uiteindelijk 16 boeren tewerk stelt. Na de verbeurdverklaring van de abdijgoederen met de Franse Revolutie, komt Chapeauveau in handen van diverse privéeigenaars. Vanaf 1859 is ze weer een boerderij.
Pietrain-varken
> Dan is er nog het merkwaardige verhaal over het ontstaan van het beroemde Piétrain varkensras. De Piétrain is genaamd naar het nabijgelegen dorp waarvan we straks langs de TBW het straatgehucht Piètremeau zullen passeren. Dit succesvolle varkensras onderscheidt zich door de grote zwarte vlekken op de huid en vooral door het magere vlees dat daaronder zit en het dus uitstekend voor produktie maakt. In een brochure van de afdeling landbouw van de Vlaamse overheid wordt het ontstaansverhaal uit de doeken gedaan, gebaseerd op wat topfokker Jules Kaisin uit Piétrain vertelt:
"In opdracht van en voor rekening van de eigenaar wordt het bedrijf 'Chapeauveau' genaamd en gelegen te Opheylissem (Hélécine) uitgebaat door een zaakwaarnemer. Philips, de eigenaar, is bankier en heeft een grote voorliefde voor dieren, o.m. paarden, runderen en varkens waarmee hij aan allerlei prijskampen in België, Frankrijk en elders deelneemt. Van een prijskamp in Parijs komt hij terug met twee varkens, een beer en een zeug. Een van deze twee varkens is van Engelse oorsprong. Uit de koppeling van deze twee varkens wordt een worp geboren waarbij twee biggen met zwarte vlekken. Wanneer op een bepaalde dag Jules Kaisin en de zaakwaarnemer van Chapeauveau tussen de veldwerkzaamheden door samen zitten te eten langs de kant van het veld, vertelt deze laatste van de geboorte van een heel speciale worp biggen met o.m. twee zwartgevlekte biggen. De biggenhandelaar evenwel wou de biggen niet kopen omwille van hun zwarte vlekken. 's Avonds, na het beëindigen van de veldwerkzaamheden, springt Jules Kaisin op de fiets en gaat de speciale worp bekijken. Hij is zo onder de indruk dat hij onmiddellijk die twee zwartgevlekte biggen aankoopt en er begint mee te fokken."
Domein Hélécine (Heilissem)
> Het uitzicht van het vroegere abdijcomplex straalt de onmetelijke rijkdom uit die de paters Norbertijnen eind 18de eeuw hadden vergaard. Sinds de 12de eeuw hadden ze hier een abdij die door Norbertijnen van Floreffe was gesticht. Ze beschikten over honderden hectaren landbouwgrond, evenals molens en cijnshoeven. In de 16de en 17de eeuw hadden ze het soms zwaar te verduren als vreemde legers plunderden en brandden. Ze moesten zelfs enkele malen vluchten. De relatief rustige 18de eeuw was voor de abdijgemeenschap een gouden tijd. Ze kochten veel meer landbouwgrond op, tot 2800 hectaren land en 14 kwadraathoeven hadden ze in hun bezit .
Museum Armand Pellegrin
> Dit museum draagt de naam van de dorpsonderwijzer, Armand Pellegrin. De man verzamelde werkelijk alles dat met folklore, oude gebruiksvoorwerpen en streekgeschiedenis had te maken. Al in 1930 opende dit museum en over de jaren heen is het werkelijk vol gepropt. Je ziet er ondermeer een oud klaslokaal, oorlogsmemorabilia en een verzameling van meer dan 2000 koekendozen. In hetzelfde gebouw is ook de toeristische dienst van Hélécine gevestigd.
> Als je de N64 (Gembloux - Tienen) bereikt, kan je eventueel 500 meter links lopen om het museum Armand Pellegrin te bezoeken.
> Als de Tour du Brabant Wallon het dorpscentrum van Orp-le-Grand heeft verlaten wandel je over een prettig paadje, tesamen met GR 579 (Brussel - Luik), in de kronkelende vallei van de Kleine Gete (Petite Gette). De TBW bereikt een woonwijk en passeert een bron (links). Over een buurtpad en enkele wijkwegen lopen we door het dorpje Maret. Daarbij neem je op een bepaald moment een onopvallend
buurtpad scherp rechts, het staat wel goed gemarkeerd en de TBW loopt hier nog steeds samen met GR 579. Langs de kerk (nu cultuurcentrum) van Maret, steeds rechtdoor.
mogelijk twijfelt of je de juiste route volgt. Gewoon rechtdoor verder en je komt 1,3 km na Maret uit op een T-kruising van veldwegen. Rechts hier richting een tunnel onder de HST-lijn en de E40. GR 579 splitst voor de tunnel af van de TBW.
> Onze route loopt via de tunnel onder de belangrijke verkeersaders en loopt verder rechtdoor naar het gehucht Libertange. In het centrum van Libertange rechts, langs de Saint-Nicolasbron. Deze weg draait licht langs een bos en komt dan weer op een kruispunt. Hier links, zo loop je weer op het oude traject. Door een strook bos naar Linsmeau, een dorpje dat je bereikt na de Kleine Gete nogmaals over te steken.
> Weer even opletten voor de padmarkering. Het oude traject loopt op het einde van het dorp rechts en kort daarna links. Het nieuw gemarkeerde traject loopt gewoon een aanvankelijk geasfalteerde weg op rechtdoor. Beide trajecten komen weer te samen in een nieuwe wijk bij het dorp Hampteau. Gebruik de GSM-antenne van Hampteau van dit dorp als richtpunt, de TBW komt er langs.
> De TBW loopt aan de N64 echter rechts (dus niet langs het museum), om deze weg een paar honderd meter te volgen en aan het eerste kruispunt links te gaan. Weer even opletten nu want er volgt nogmaals een wijziging in het oorspronkelijke traject van de TBW. Ook hier is de reden een brug over de E40 die in december 1999 is afgebroken. De route blijft deze weg volgen tot hij 1 km verder de drukkere N279 bereikt. Langs de N279 nu en deze blijven volgen over de E40 en de HST-lijn. Verder rechtdoor tot het eerste kruispunt, waar je bij een kapel een geasfalteerd wegje rechts neemt. Na 1 km komt dit wegje op een kruispunt van veldwegen waar je links moet en zo weer het oude traject vervoegt.
> Links een asfaltwegje op dat al snel overgaat in kassei- en aarden weg. Dit pad bereikt 1 km verder de N222, aan de rand van het gehucht Piètremeau.
> We zijn nu 180 km gevorderd over de Tour du Brabant Wallon. Even rechts de N222 (Jodoigne - Heylissem) op om al snel rechts-links een parallelweg te nemen door Piétremeau. Iets verder hield ik het voor bekeken voor vandaag wat de Tour du Brabant Wallon betreft. Het was al tegen tienen en ik moest nog helemaal terug wandelen naar Orp-le-Grand. Via veldwegen uitgezocht op de topokaart lukte dit aardig, hoewel ik net voor Marillies even verkeerd liep en onderweg naar Orp even moest gokken in het donker hoe verder te lopen. Gelukkig koos ik het juiste pad hier en bereikte ik Orp-le-Grand.
> Je loopt hier vlak op de grens met Vlaanderen. Het tankstation in de verte ligt op de grens van de provincies Vlaams- en Waals-Brabant. De TBW passeert een kleine schuur en loopt naar een afgelegen gehucht met enkele huizen bij een bosje, Chapeauveau.
> In Hampteau de drukke N64 (Gembloux - Tienen) over, een wijkweg in (Rue de Neerheylissem). 200 meter verder neem je links een paadje dat je naar de rand van het schitterende domein van Hélécine brengt. In het bosgedeelte van het domein ontmoet de TBW een ander GR-pad en loopt er mee te samen (links) naar de ingang van het parkgedeelte.
> Door een poortje kom je bij de visvijvers. Links aanhouden tot een GR-wegwijzer.
Update okt 11: Poort kan gesloten zijn. Wandel dan links tot de grote weg (50 meter). Daar rechts en dan rechts over de parking tot bij de GR-wegwijzer.

Nogmaals links verder wandelen. In het park bevinden zich een aantal prachtige oude bomen, sommigen hebben forse stammen en hebben zeer hoge kruinen. Er zijn ook enkele exoten te bewonderen, zoals een mooie trompetboom, die begin juli in volle bloei stond (foto). Je passeert ook het indrukwekkende oude abdijgebouw van Hélécine, nu provinciaal eigendom.
Onder de HST en de E40
> Deze korte etappe brengt ons in de oostelijke uithoek van de provincie Waals-Brabant. Zowel tijdens het begin als bij het einde van deze etappe wandelen we over verharde veldwegen door enorme Haspengouwse graanakkers. Hoogtepunt van deze 8se etappe over de Tour du Brabant Wallon is het provinciaal domein van Hélécine.
Door het domein van Hélécine passeren ook een aftakking naar GR 579 en GR 128
Eind juni bloeit de trompetboom
Verwarrende markering
Paadje door de Kleine Getevallei na Orp
Het volksmuseum van Armand Pellegrin is over een periode van meer dan 80 jaar vol gepropt met vanalles. Hier een klaslokaaltje uit midden 20ste eeuw.
Libertange, bron Nicolas
Onderweg tussen Maret en Libertange
Provinciaal domein Hélécine
Zware onweerswolken boven Haspengouw
Langs weidse Haspengouwse velden naar Chapeauveau
Jonge Pietrain-varkens (foto Wikipedia)


Ronde van Waals-Brabant - 217km