Startpagina > Wandelen > Tour du Brabant Wallon
Overzichtskaart
> Geldenaken = Jodoigne / Deurne = Tourinnes-la-Grosse / Bevekom = Beauvechain.
> Kom je met de trein dan kan je Tourinnes-la-Grosse bereiken via het station van Leuven. Neem naast het treinstation van Leuven TEC Bus 18. Deze passeert door het centrum van Tourinnes-la-Grosse en rijdt via Bevekom naar Geldenaken (busstation). In Geldenaken zelf passeren geen treinen. Bus 26 van TEC passeert door Piètremeau (Halte 'Piètremeau Rue de Notre Dame') en rijdt van / naar Geldenaken busstation (Halte 'Jodoigne Gare').
> Winkels en cafés in Beauvechain (beperkt en iets buiten de route). Het commerciële centrum van de streek is het stadje Geldenaken (op 2 km van de TBW). In Geldenaken ligt ook de belangrijkste VVV van de hele streek 'Hesbaye Brabançonne' (Brabants Haspengouw). Ze hebben uitstekende lokale wandelsuggesties en kaartmateriaal. Deze VVV ligt op het marktplein, naast de voormalige kerk Notre Dame du Marché (die met de gedraaide torenspits) en heeft ook in het weekend beperkte openingsuren.
Tourinnes-la-Grosse
> Het achtervoegsel 'La Grosse' heeft Tourinnes wellicht te danken aan de stoere, dikke 13de eeuwse klokkentoren van de Sint-Maartenskerk. Die ligt dominerend op een heuvel boven de vallei van de Nethen. Het is één van de mooiste romaanse gebouwen van Brabant.
> De toren is gebouwd met witte steen en de muren zijn tussen 1,6 en 1,8 meter dik! Het schip is ook romaans, het koor gotisch. Er zijn echter ook preromaanse elementen terug te vinden, die terug gaan tot de 10de, mogelijk 9de eeuw en dat maakt het gebouw wel erg interessant. Let even op de bogen van de dikke pilaren die het schip ondersteunen. Je ziet dat ze niet iets voller rond zijn dan bij een doorsnee
romaans werk. Eerder wat hoefijzervormig, dat is typisch voor de voorromaanse periode. Het is dus zeker een heel oud heiligdom.
> Sinds 1946 is de kerk een geklasseerd monument, ze is meestal wel open voor bezoek. 3 maanden voor mijn bezoek zijn dieven hier nogal driest te werk gegaan. Ze sloegen 's nachts een glasraam in, drongen de kerk binnen en stolen 8 houten beelden en een schilderij.
> Naast de kerk stond tot eind 2007 een mooie oude kastanjelaar. Wellicht was hij aangeplant als onafhankelijkheidsboom rond 1830 of bij de plaatsing van de waterpomp in 1861. Hij was dus tussen 180 en 150 jaren oud. Vele inwoners van Tourinnes hadden herinneringen aan de mooie boom op het dorpspleintje voor de kerk. Zwammen hadden echter de boom zo ziek gemaakt dat hij om veiligheidsredenen moest worden gekapt. Op 26 oktober 2007 werd een afscheidsfeest georganiseerd voor de oude knar: Schoolkinderen versierden de boom met hun tekeningen, er werden kaarsjes geplaatst, Julos Beaucarne las een gedicht voor en er werd gezongen en gedanst. Op 19december 2007 ging de kastanjelaar onder de bijl.
> Links de (drukke) weg naar Tourinnes nemen, bij een politiekantoor de veldweg linksvoor nemen en bij een voormalige boerderij (Ferme de Gérardmont) rechts gaan. Deze weg draait al snel en in een bocht van de holle kasseiweg rechtdoor de veldweg nemen. Voorbij enkele moestuintjes en in 2 zigzags (recht - links) verderop kom je in de vallei van de Nethen, bij een bushalte in Tourinnes-la-Grosse.
> Daarmee zijn we aan het einde gekomen van onze negende etappe. Vanuit Tourinnes-la-Grosse wacht ons enkel nog de grote cirkel rond te maken door in 1 etappe van hier naar Waver te wandelen.
> Het pad daalt even naar een pompstation in een beekvallei en stijgt dan licht langs een vierkantshoeve waarvan de oorspronkelijke gebouwen gedeeltelijk vervangen zijn door betonnen gebouwen. Deze kasseiweg bereikt 1 km verder de weg Tienen-Bevekom te Beauvechain. Links hier, een weg kruisen en 100 meter na een kapel rechts meedraaien met de kasseiweg tot de weg Beauvechain - Tourinnes-la-Grosse. Het centrum van de gemeente Beauvechain ligt rechts.
> De TBW neemt de kasseiweg richting La Bruyère. In de verte links ligt de militaire luchthaven van Beauvechain. In La Bruyère passeer je langs een goed onderhouden Fatimakapel om nog een kilometer rechtdoor te lopen over kassei tot je bij de hoofdweg door La Bruyère komt. Een korte links-rechts hier bij nog een kapel om verder rechtuit te vervolgen, nog steeds de Rue de Wahenge.
Mélin
> Dit is het enige Waals-Brabantse dorpje dat in het lijstje van 23 zogenaamde 'mooiste dorpen van Wallonië' voor komt. Het zijn de vele gebouwen waarbij Gobertange-steen als bouwmateriaal werd gebruikt die Mélin in die lijst bracht. Het had naar mijn mening echter even goed een ander buurdorp kunnen zijn. Vermeldenswaard onder de mooiste gebouwen in Mélin is zeker de straatzijde van de Ferme de la Hessserée met zijn stoere toegangstoren. Ze ligt even buiten het dorpscentrum, langs de weg van Mélin naar de N 240.
> De bus vanuit Geldenaken dropt me in het straatdorp Piètremeau. Eigenlijk zijn er maar 2 (parallelle) straten hier. Vanaf hier pik ik de Tour du Brabant Wallon weer op in westelijke richting. Al snel draaien we noordelijk licht stijgend de velden in. We lopen door een holle weg. Ons pad vervoegt verderop een gekasseide veldweg die van rechts komt en kort daarna links verder loopt. De TBW houdt hier dus licht links aan en we lopen nu weer westelijk verder. Nog 1 km licht stijgen tot een open landbouwplateau net boven 100 meter hoogte, daarna daalt de veldweg weer. Bij een volgende splitsing licht rechts aanhouden (westelijk), weer door een holle weg die na een tijdje uitkomt bij de eerste huizen van Saint-Jean-Geest.
Julos Beaucarne
> Julos Beaucarne is een wat eigenzinnige zanger, dichter, beeldend kunstenaar, ecologist en wereldverbeteraar. Hij draagt de Waalse en panfrancofone cultuur in zijn hart maar is tegelijkertijd een overtuigd belgicist. Hij werd geboren in 1936 en woont inmiddels al vele jaren in Tourinnes-la-Grosse, een dorp dat we verder langs de TBW zullen passeren. De moord op zijn levenspartner in 1975 door een gestoorde heeft zijn kunstexpressie deels getekend. Bij de dood van Koning Boudewijn zong hij op diens begrafenisceremonie en in 2002 kreeg hij de adellijke titel van ridder.
> Beaucarne is een bekende artiest in Wallonië, in Vlaanderen daarentegen is hij zowat geheel onbekend. De teksten op de grote toeristische borden langs de E 411 (Brussel - Aarlen) zijn door hem bedacht. De zogenaamde post-industriële pagoda's die Julos Beaucarne hier in een veld bij de hoeve van Wahenges plaatste, zijn gevormd uit gerecupereerde kabelrollen die zijn gestapeld.
Gobertange-steen
> Dit kleine dorpje (eigenlijk een gehucht van Mélin) is beroemd geworden in de middeleeuwen omwille van zijn mooie zandsteen. Er zijn sporen die wijzen op exploitatie sinds de Romeinse periode. Uit de mooie witte, kalkhoudende zandsteen uit de groeven van Gobertange zijn nogal wat voorname gebouwen in Waals-Brabant en omliggend gebied opgetrokken.
> Vanaf de 15de tot begin 20ste eeuw was de steen zeer gegeerd en waren er dan ook talrijke open groeven rond Mélin en Gobertange. In de mooiste en voornaamste gebouwen van het oude hertogdom Brabant zit Gobertangesteen: De stadhuizen van Brussel en Leuven, de kathedralen van Brussel en Mechelen. Uiteraard werd de steen ook ter plaatse gebruikt, in de dorpen Mélin en Gobertange en ook in Jodoigne bvb zie je veel burgerhuizen in Gobertange-steen, hoewel het vaak om ruwer afgewerkte bouwsteen gaat.
> Om de mooiste lagen van de Gobertangse luxesteen te bereiken moest men 10 à 15 meter diep graven en dan werd de steen uit galerijen gesleept. Er waren tientallen kleine mijnen op het hoogtepunt van de mijnperiode. Met de modernisering van de ontginningstechnieken, waardoor men makkelijker dieper kon gaan, ontstonden grotere en open mijnen. In de middeleeuwen werden de steenbrokken ter plaatse bewerkt en vlak geschaafd, voor ze werden uitgevoerd. Mogelijk zal je ook merken dat op sommige oude paden die de Tour du Brabant Wallon volgt, verharding is gebeurd in het verleden met puinsteen die uit de groeven afkomstig is.
> Vandaag is nog enkel één groeve open in de omgeving van Gobertange. De steen die er nu wordt gedolven dient vooral om restauraties uit te voeren. We passeren over de TBW niet langs de nog enige bestaande steengroeve, om ze te vinden ga je zo: Als je de eerste huizen van Gobertange bereikt wijk je af van de TBW door scherp links te gaan. Volg deze weg over 850 meter tot je op een vijfsprong van veldwegen komt. Ga daar links en 300 meter verder heb je de groeve op je linkerkant bij een gerestaureerde hoeve. Eigenlijk is het niet echt de moeite want je mag het terrein niet betreden.
Ferme de Wahenge
> De schitterende kwadraathoeve van Wahenges was in de 12de eeuw een cijnshoeve van de abdij van Averbode. De huidige gebouwen zijn opgetrokken tussen 1718 en 1785. De homogeniteit van het complex, met de enorme schuur, is mooi bewaard. Er werden amper wijzigingen aangebracht de voorbije 200 jaar. De hoeve is in privé-eigendom en geniet van een hoge bescherming. In 2013 kregen de hoevedaken (3000 m²!) een nieuwe leisteenbedekking wat meer dan 1 miljoen € kostte (90 % betaald door de Waalse overheid).
Beauvechain (Bevekom)
> De meeste gebouwen rond het gekasseide gemeenteplein zijn de voorbije jaren opgekocht door de gemeente Beauvechain. Behalve het gemeentehuis horen daar ook de voormalige jongensschool, meisjesschool en een gesloten café bij. Alles is nogal streng gerestaureerd. De gemeente Beauvechain groepeert de dorpen Beauvechain, La Bruyère, L'Ecluse, Tourinnes-la-Grosse, Nodebais en Hamme-Mille. De militaire luchthaven heeft een pilotenleerschool en ook Meteowing werkt er.
Museum Wing 1
> Om het militaire museum 'Wing 1' van Beauvechain te bezoeken (beperkte openingsuren) moet je op dat punt de Rue Longue blijven volgen door het centrum van Bruyère. Het ligt wel 1,6 km van ons wandeltraject. Het museum is ingericht in de schuur van de 19de eeuwse vierkantshoeve 'de Waersegger', die tijdens de oorlog gedeeltelijk werd verwoest. Je ziet er de geschiedenis van de militaire luchthaven van 1935 tot op vandaag aan de hand van oude vliegtuigen, motoren en ander militair materiaal van de luchtmacht.
Geestige dorpen
> Saint-Jean-Geest is een eerste dorpje met het in het Frans wat raar klinkende achtervoegsel 'Geest'. Je spreekt het in het Frans uit als 'djè' maar eigenlijk is het gewoon een Vlaams bijvoegsel van oorsprong. 'Geest' slaat dan op de lokale oude naam voor de rivier Grote Gete die in de omgeving van deze dorpen loopt. Kijk even op je topokaart en bij Saint-Jean-Geest zie je dat er ook een beekje ontspringt met de naam 'La Bronne'. Voor een vertaling hoef je niet ver te zoeken want uiteraard is ook die naam Vlaams van origine. De kerk van het dorp, waar de TBW langs loopt, is vnl uit 1870.
Zétrud-Lumay (buiten de TBW)
> Op 3 km ten noorden van Saint-Jean-Geest ligt Zétrud-Lumay, een oud dorpje met een paar interessante gebouwen waaronder de Sint-Barthelemykerk die in Gobertange-steen is gebouwd. Zittert-Lummen is de Vlaamse naam van dit Waals-Brabantse dorp dat kort tegen de provinciegrens met Vlaams-Brabant ligt. Het is in feite een samenvoeging van 2 gehuchten, Zittert en Lummen. Meer dan 100 jaar was dit dorp ook verenigd met Outgaarden, tot in 1922 Outgaarden een zelfstandige gemeente werd en nu volledig tot Vlaanderen hoort.
> Het mooiste hoekje van Zétrud-Lumay is zonder twijfel de kapel Notre Dame de Bonsecours, die krak op de provinciegrens ligt, in de velden kort bij de N 29. Boven de barokke ingangspoort is de datum 1718 te zien. Mogelijk is de ronde toren aan de achterkant nog ouder. Het is blijkbaar ook een gezocht bedevaartsoord als je al die ex-voto's aan de muur ziet.
> Het holle pad stijgt de vallei van de Grote Gete uit en vlakt pas uit boven 100 meter hoogte. Je komt in open veld bij de kasseiweg Jodoigne - Saint-Remy-Geest. De TBW passeert niet door dit laatste dorpje, volgens nogal wat lokale inwoners is Saint-Remy een mooier dorp dan het met de titel van één-van-de-mooiste-dorpen-van-Wallonië bekroonde Melin. In Saint-Rémy is zowat het hele kerkgebouw in Gobertange-steen.
> OP 1 km van de Tour du Brabant Wallon en Gobertange ligt het dorpje Mélin.
> Je steekt de Grote Gete over en kort voor de weg gaat stijgen neem je een onverhard pad links, op de hoek is een bronnetje. Het oude brongebouwtje is sinds enkele jaren verdwenen, wat over is is een put en uiteraard het bronnetje zelf. Het pad links dat de TBW hier neemt wordt erg wild, het lijkt op een moment zelfs wat op een jungle met inclusief lianen en overhangende takken! Helaas is over de jaren in dit donkere weggetje nogal wat sluikafval gekapt.
> De TBW volgt de hoofdweg door Saint-Jean-Geest, langs en rond de kerk dus om dan tegenover het kerkhof een wegje rechts te nemen. Het pad graaft zich al vlug in het landschap en het hol wegje kan wat overgroeid zijn. Bij een kruising met een ander pad opent het landschap weer en al snel bereik je de N29, Geldenaken - Tienen. 100 meter verder kom je bij een oude spoorlijn, nu een RAVeLpad. Hier eindigt of begint de 21 km lange variante van de TBW via Glimes. Als je in Jodoigne wil zijn kan je de variante zuidelijk over 2,5 km volgen, die loopt langs het busstation van Jodoigne, daar is ook een supermarkt.
> Vlakbij ligt de schitterende vierkantshoeve van Wahenge, naar mijn gevoel de allermooiste hoeve in Waals-Brabant.
> De TBW verlaat Gobertange door een weg te nemen die in NW- richting loopt. De veldweg kruist een paar maal een pad maar loopt steeds in dezelfde richting verder tot je op een T-kruispunt een holle weg bereikt. Links hier, tot bij een opvallende winterlinde met voor één keer geen kapelletje. Hier rechts en na 100 meter links over een veldweg die richting bos loopt. Bij dit bos, Bois d'en Haut, rechtdoor over de bosweg.
> Na 800 meter ben je aan de andere kant van het bos. De weg (nieuwe kassei sinds 2013) maakt een flinke draai rechts en achter die bocht wacht meteen een verrassing. In een weide rechts staan enorme kunstwerken: Je komt hier zowaar plots terecht in het postindustriële landschap van Julos Beaucarnes pagodes, gemaakt uit enorme kabelbobijnen.
> Maar de TBW passeert daar dus niet, we gaan voorlopig de andere kant uit, richting Jodoigne. Fijne uitzichten hier over sterk golvende velden. Net voor de kasseiweg zijn hoogste punt bereikt neemt de TBW een pad rechts, dat al snel daalt naar een beekvallei waarin een gerestaureerde hoeve is gelegen. Van kassei gaat het pad over in steenslag en verderop in onverharde veldweg. Ook hier weer aandachtig de kaart volgen. Aan een T van veldwegen links en kort daarna rechts aanhouden. De Tour du Brabant Wallon daalt naar het dorpje Gobertange.
> We kruisen de spoorlijn en de TBW houdt nog steeds dezelfde richting aan, wijkt dan even van de hoofdstraat af om een rondje langs de kerk van Sainte-Marie-Geest te maken en dan weer op dezelfde weg te komen.
Onderweg naar Saint-Jean-Geest
> Het traject van deze dagetappe loopt de hele tijd kort bij de grens met Vlaams-Brabant. Het stadje Geldenaken passeren we net niet maar we lopen wel door een rist dorpen met een zeer typisch uitzicht: St-Jean-Geest, Ste-Marie-Geest en Gobertange. Nogal wat huizen werden gebouwd met de mooie kalkzandsteen van de streek. Met diezelfde Gobertange-steen werden enkele van de mooiste kathedralen en stadhuizen in België gebouwd. Ook op deze etappe weer een aardige portie holle en kasseiwegen. Onderweg naar La Bruyère komen we even terecht in de merkwaardige wereld van Julos Beaucarne en zijn pagodes, midden in een weide geplaatst. Vlakbij ligt de schitterende vierkantshoeve Ferme de Wahenges. Tourinnes-la-Grosse dan weer heeft een prachtige oude kerk.
Kerk Sainte-Marie-Geest
Bron bij het verlaten van Ste-Marie-Geest
Van Saint-Jean-Geest naar Sainte-Marie-Geest
Het jungle-pad na Ste-Marie-Geest
Gobertange: Burgerhuis in de lokale steen
Kapel ND de Bonsecours, Zittert-Lummen
's Zomers massaal veel kruidvlier langs het pad
Kerk van Mélin
Uitblazen langs de kasseien
tussen St-Marie-Geest en Gobertange
Gobertange, de enige mijnexploitatie
die vandaag nog open is (niet langs de TBW)
Mélin, Ferme de la Hesserée, gerestaureerd waardoor de schitterende Gobertange-steen voluit tot zijn recht komt.
De Tour du Brabant Wallon langs een eenzame kleinbladige linde, onderweg naar de Ferme de Wahenges
Ferme de Wahenges, ook het omliggende landschap is geklasseerd
Ferme de Wahenges, erf
Bevekom, oude molen,
nu museum landbouwleven
Tourinnes-la-Grosse, preromaanse pijlers
Tourinnes-la-Grosse, kerk , dorpspomp en gesneuvelde kastanjelaar
Tourinnes-la-Grosse, 17de eeuws beeld Sint-Maarten
Bron kort voor Tourinnes-la-Grosse
Onderweg naar Tourinnes-la-Grosse
Beauvechain, dorpsplein
De 32 pagodes van Julos Beuacarne
Gewone duivenkervel


Ronde van Waals-Brabant - 217km