Startpagina > Wandelen > Tour du Brabant Wallon
Overzichtskaart
> Het traject takt van de hoofdroute zuidelijk af in de buurt van Gérompont (Ramillies) en sluit weer aan 21 km meer noordelijk, net boven Geldenaken (Jodoigne). In dit verslag wandelen we van zuid naar noord, vertrek bij Gérompont dus.
> De padmarkering is in tegenstelling tot de hoofdroute enkel met één lichtblauw streepje, zonder rood streepje dus. Die wijze van markering is niet denderend, want het valt helemaal niet op. Bovendien was de markering op het moment dat we de route liepen niet goed onderhouden. De kaarten en beschrijving in de topogids zijn dus essentieel om de variante route te lopen.
> Jodoigne (Gare) en Gérompont (Halte Ramillies-Offus Gare) zijn met elkaar verbonden door TEC bus 148b. Jodoigne heeft zelf geen treinstation (meer) maar bus 360 van De Lijn rijdt wel tussen het treinstation van Tienen en Jodoigne Gare op weekdagen.
> Voorzieningen onderweg enkel nabij het vertrekpunt (Prima-supermarkt in het oude stationsgebouw van Ramillies-Offus en ook café daar) en uiteraard in het stadje Geldenaken.
> De rest van het variante traject van de TBW ligt voor de hand. Steeds maar rechtdoor over het RAVeLpad. Onderweg zijn er een paar schaduwrijke stroken door bos bij. Na 4 km op L142 kom je dwars door de busterminal van Jodoigne. Wil je in de stad zijn dan kan je hier links gaan. Het traject van de variante loopt nog 3 km door over de geasfalteerde RAVeL tot je weer de hoofdroute van de TBW bereikt op een wegkruising vlakbij het dorpje Sainte-Marie-Geest.
> Wat later vervoeg je weer even de hoofdweg om bij de ingang van Huppaye rechts een weg te nemen die op afstand parallel loopt met de hoofdweg door Huppaye. Zo kom je langs de indrukwekkende Ferme de Chantraine, getooid met een wapenschild op de voorgevel. Ze werd in 1175 opgericht als commanderie van de ridders van Jeruzalem. Later werd het een herenboerderij.
> Wat verder langs de kerk van Huppaye. Een weide scheidt de 18de eeuwse kerk van ons traject over de TBW. Over een smaller pad kom je bij een T-kruising. Een paar honderd meter links en dan rechts over een betonweg door het dorp naar het gehucht Molembais-St-Pierre. Onderweg kruis je even RAVeL 2. De TBW maakt eerst nog een brede bocht vooraleer terug op RAVeL 2 te komen. Dit is in feite de oude spoorwegbedding van treinlijn 142, die we nu over zowat 7 km zullen volgen.
> De TBW gaat bij het kapelletje rechts over een betonwegje en houdt een tijd die richting aan. De velden zijn hier enorm groot. Onderweg weidse uitzichten, we zijn hier op een hoogte rond 145 meter. Op een kruispunt van veldwegen even links en 200 meter verder alweer links. Er zitten weer enkele leuke kasseistroken tussen. Verderop weer rechts en dan een hele tijd rechtdoor in noordwestelijke richting tot je het dorpje Glimes bereikt. Het behoort tot de gemeente Incourt.
Fontaine-qui Bout
> De plek heet volgens de topokaart La Fontaine-qui-bout (= de bron-die-borrelt). Het is wat onduidelijk of daarmee wel de plek wordt bedoeld waar de kapel staat. Het lijkt me meer voor de hand te liggen dat de bron eerder in het gebied ligt dat we net iets eerder in de buurt van het pompstation passeerden.
> Het kapelletje hier staat er al tientallen jaren leeg bij. Het is gewijd aan Sint-Donatius, beschermheilige tegen de bliksem en onweer. Het kapelletje werd gebouwd in 1928 nadat hevige hagel de oogst had vernietigd. Behalve hagel is echter ook bliksem in dit open en lege landschap een reëel gevaar.
Glimes en zijn tumulus
> Glimes heeft een aantal aardige oude gebouwen. Vlak naast de streng gerestaureerde kerk ligt de hoeve 'Ferme de la Tour'. De gebouwen van de mooie vierkantshoeve, waaronder een statige toegangspoort met duiventoren, zijn grotendeels 18de eeuws. Het oudste deel is een 12de eeuwse donjon, geïntegreerd in de andere gebouwen. Vandaag wordt er jaarlijks ongeveer 6 ton ganzenlever geproduceerd.
> Tegenover de kerk staat nog een oude gietijzeren dorpspomp, in een typische stijl voor de regio. Er is echter nog iets anders in Glimes dat de moeite loont om even van het pad af te wijken. Op 400 meter van het centrum kan je een goed bewaarde Romeinse tumulus bewonderen. Wandel voor je de kerk bereikt links (Rue de la tombe romaine), voorbij het voetbalplein en enkele oude dorpsgebouwen. Al snel bereik je zo de tumulus van Glimes.
La Ramée
> De abdijhoeve La Ramée overtreft alle gangbare afmetingen qua grootte. Het binnenplein alleen is maar liefst 1 hectare groot. Een groep cisterciënzerzusters vestigde zich in Jauchelette rond 1215, nadat een stuk grond werd geschonken door de plaatselijke landheer. Het was gebruikelijk dat daarbij ook een aantal te ontginnen landbouwgronden werd geschonken, zodat de slotzusters een vorm van inkomen hadden met de tienden die de boeren aan hen moesten afstaan. Het klooster zelf telde enkele tientallen zusters die zich bezighielden met kleine zorgtaken, in latere eeuwen ook met onderwijs.
> De eerste bloeiperiode lag in de 13de eeuw, toen de zusters onder andere een vermaard scriptorium hadden. De huidige hoevegebouwen die je ziet dateren voornamelijk uit de 18de eeuw, behalve aan de noordoostelijke kant (20ste eeuw). Er werd tientallen jaren aan gebouwd en de rijkdom van de vruchtbare Haspengouwse landbouwgrond straalt er van af.
> Met het einde van de Oostenrijkse periode en de Franse Revolutie kwam aan die rijkdom echter een einde. De zusters moesten op de vlucht en de gebouwen werden door het nieuwe Franse regime aangeslagen en verkocht. In de daaropvolgende jaren werden de eigenlijke kloostergebouwen bijna volledig afgebroken.
> Wat we dus hier zien is enkel het hoevegedeelte van het abdijcomplex en dat bleef ook na het verdrijven van de zusters dienst doen als landbouwbedrijf. In het mooie architecturale geheel is vooral veel baksteen verwerkt en leisteen voor de daken. Afwerking en omlijstingen gebeurde met Gobertangse steen, de zusters bezaten immers een eigen steengroeve in Mélin.
> De enorme tiendenschuur werd opgetrokken in 1722 maar eigenlijk is het niet meer de oorspronkelijke, ze werd nl heropgebouwd in 1932, na een brand. Ze is 49 meter lang en bijna 21 meter hoog. Daarmee is het bijna de grootste van België. De tiendenschuur van Ter Doest bij Lissewege zou net iets groter zijn.
> La Ramée is ook niet langer een landbouwbedrijf. Het behoort nu tot het kransje van uitzonderlijk Waals patrimonium en werd in 1990 opgekocht door Jacques Mortelmans. Die restaureerde alles met zijn 'NV Immobilière La Ramée' en de gebouwen dienen nu voor exclusieve seminaries, bedrijfsfeesten en huwelijksfeesten. Mortelmans investeerde inmiddels zowat 2,5 miljoen €. Sinds La Ramée in 2002 werd opgenomen in de lijst van uitzonderlijk Waals patrimonium kan 95 % van de restauratiekosten worden gerecupereerd van de Waalse overheid.
> Sinds 1903 waren ook de zusters terug, ditmaal de zusters van het Heilig Hart die zich vestigden op de gronden naast de abdijhoeve. In 2007 verkochten ze hun gebouwen aan Jacques Mortelmans die ze liet inrichten als kamers en seminarieruimtes voor een kapitaalkrachtig publiek.
> Een verrassing van formaat die grafheuvel. Het is één van de grootste van België (11 meter hoog, 50 meter doorsnede. Uiteraard heeft men onderzoek gedaan naar wat er in de grafkelder te vinden was, in 1926. De eerste vaststelling was dat de tumulus natuurlijk al veel vroeger fortuinzoekers had aangetrokken. Er waren immer sporen van een oudere put, men trof dan ook niks bijzonders meer aan.
> Vroeger had men op de top rustbanken geplaatst en traditioneel opende men op de top met de eerste dans bij het dorpsbal. Sinds 1971 is hij geklasseerd. Door nader onderzoek in 2002 kan men de bouw van de tumulus nu situeren tussen 130 en 150 n/C.
> In de 20ste eeuw stond hier nog een mooie kleinbladige linde met een stamomtrek van meer dan 4 meter. Toen we hier passeerden stond er enkel nog een zwartgeblakerde kapotte boom. Ironisch genoeg heeft de linde blijkbaar niet de bescherming van Sint-Donatius kunnen genieten want vermoedelijk heeft een blikseminslag de boom kapot gemaakt. Op een foto in het boek 'merkwaardige bomen van België' uit 1978, stond hij nog afgebeeld als een mooie gezonde boom.
Mont-Saint-André
> Het dorpje doet zijn naam eer aan, vooraleer je de kerk op de top van een heuvel bereikt, is het even kort klimmen. Tegenover de kerk staat een voormalige boerderij, Ferme Docq (Rue Achille Demasy 1), met een schitterend barok portaal uit 1714. De kerk, waarvan de toren is getopt met 'een klein peertje', is gebouwd en verbouwd tussen de 16 en de 19de eeuw. Het oude dorpsschooltje uit 1873 is mooi gerestaureerd.
> De TBW vervolgt rechts van de neogotische kerk, langs de achterkant van de Ferme de la Tour en draait verder mee over dit asfaltwegje. Aan een kruispunt bij een bosje rechts om de Grote Gete over te steken. We zijn op het grondgebied van de gemeente Geldenaken met kortbij het dorp Jauchelette. Aan een kapelletje rechts, aan een volgende kapelletje nog even rechtdoor om dan rechts een grassig pad op te lopen. Uit de velden doemt de hoektoren van het domein La Ramée op. Het loont de moeite om bij de gerestaureerde abdijgebouwen even tot de ingangspoort te lopen en het enorme binnenplein te betreden.
> De TBW verlaat al snel weer deze brede N 279 naar rechts. Je passeert langs een sociale woonwijk. Bij de laatste huizen van deze wijk moet je scherprechts een graspad nemen dat even klimt naar een asfaltweg. Links daar, een kruispunt over en verder richting Mont-Saint-André.
> De TBW draait rond de kerk, langs het oude schoolgebouw en daalt verder langs een voetbalterrein naar een pompstation, gelegen in een groene vlakte. In dit gebied borrelen talloze bronnen op, sommige voeden hier jonge beken die de Grote Gete versterken.
> Aan een vorksplitsing hou je links aan. Over een holle kasseiweg klim je naar een volledig open landbouwgebied. Doel is het bakstenen Sint-Donatiuskapelletje dat je in de verte al snel ziet liggen.
> De TBW verlaat deze weg in een bocht om links een holle weg te nemen die over kassei naar een afgelegen witte boerderij loopt. Hier scherp links over een brede betonweg die na anderhalve kilometer de weg Glimes - Huppaye snijdt om een grassige parallelweg te nemen met deze laatste betonweg, richting Huppaye. Alweer wandelen we ondertussen in een andere gemeente: We zijn eigenlijk weer terug in Ramillies, hoewel het dorp Huppaye veel korter bij Joidoigne ligt ipv Ramillies.
Geldenaken (Jodoigne)
(buiten TBW variante)
> Eigenlijk sluit de Vlaamse stadsnaam veel nauwer aan bij de middeleeuwse naam Geldonia dan de Franstalige naam. Jodoigne is best een aangenaam en levendig stadje ondanks het feit dat het wordt doorsneden door de N 29 en de N 240. Vooral de witte Gobertangse bouwsteen waaruit nogal wat oude gebouwen zijn opgetrokken bezorgt Geldenaken een aantrekkelijk cachet. Een wandeling door Geldenaken leidt je langs allerlei kleine pleintjes, over kasseiwegen en langs interessante gevels.
> De gotische 14de eeuwse kapel Notre Dame du Marché, gelegen op het marktplein en geflankeerd door een 180 jaar oude linde (tot 2010), is momenteel volop in restauratie.
> De gedesacraliseerde kapel moet een cultuurcentrum worden. De linde die voor het ernaast gelegen voormalige stadhuis (nu VVV) stond, sneuvelde bij een storm in juli 2010. Hij was ooit in 1831 geplant, ter gelegenheid van de Belgische onafhankelijkheid. Een jong boompje vervangt hem nu. De kapel van Notre Dame du Marché is getopt met een verdraaide torenspits en vormt een opvallend landmerk in Jodoigne. Het is de bedoeling dat de kapel de volgende jaren wordt gerestaureerd en getransformeerd tot cultuurhuis.
> Hoewel ze centraal gelegen is, is het niet de hoofdkerk van Jodoigne, dat is de Sint-Médardkerk, gelegen op een ander hoog punt in de stad. Delen van die geklasseerde kerk zijn van romaanse en gotische oorsprong.
> Niet ver van het grote marktplein, waar ook de Notre Dame du Marche-kapel is , ligt het classicistische kasteel Pastur, omgeven door groen midden in de stad. De 18de eeuwse gebouwen vervangen een veel oudere burcht waarrond Geldenaken zich ontwikkelde. Het kasteel herbergt nu de belangrijkste stadsdiensten.
> De Tour du Brabant Wallon loopt bij La Ramée over zowat 1 km langs de rand van het oude abdijdomein over de brede betonweg met snel rijdend verkeer. Onderweg racet één van de schaarse zusters van de kleine congregatie mij met haar auto bijna van de baan! Jezus! Was ze op de vlucht uit La Ramée? De zusters hebben immers rond de tijd dat ik er was La Ramée definitief verlaten....
> Aan de hoek van het domein bij de grote Kapel ND de Bonne Garde (beter bekend als de kapel van Zuster Marguerite) rechts de weg naar Bomal op. De kapel is uit 1937 en eigenlijk een restauratie van een kapel die hier al sinds 1652 staat.
> Met de bus arriveer ik in Ramillies-Gare, bij het oude treinstation, gelegen op het centraal punt van 2 spoorwegen die nu RAVeL zijn (La Croix de Hesbaye). Het oude stationsgebouw van Ramillies, dat uit 1892 dateert, is nu vreemd genoeg een Prima-supermarkt. Via Ravel 2 ben ik naar het startpunt van de variante gewandeld, niet ver van Gérompont.
> De variante splitst dus van het hoofdtraject en volgt in het gehucht Souvret de Rue Albert Goossens. Via een tunnel onder de oude spoorlijn 142 door en langs een vijver naar Gérompont. Voor de kerk van Gérompont scherp links, even de N279 op. Rechts van deze weg, 20 meter van de straat, ligt een overdekte bron.
De variante komt Gérompont binnen
> Deze zuid-noord doorsteker brengt ons over dit variante traject langs enkele leuke plaatsen die we niet passeerden langs de hoofdroute, zoals de tumulus van Glimes of de enorme vierkantshoeve van La Ramée bij Jauchelette. Het Waals-Brabantse landschap op zijn best als we over kasseipaden over weidse velden trekken tussen Mont-St-André en Glimes. Op het noordelijke deel van deze variante lopen we over de RAVeL-route tot in de buurt van Geldenaken, een stadje dat zeker een bezoek waard is.
Bron
Kerk Mont-St-André
Rue Demasy 1, mooi barok portaal
Kapel Soeur Marguerite bij La Ramée
Zuidelijke afsplitsing nabij Gérompont
De kleinbladige linde van 200 à 300
jaar oud sneuvelde in 2007.
Ferme de la Tour
Gekasseide veldweg naar Glimes
Noordelijk einde variante even
ten noorden van Geldenaken
Kasteel Pastur, nu stadhuis
Onder: Cenotaaf van Graaf Wijnand van Glymes en zijn echtgenote
Michelle d'Iedeghem
Notre Dame du Marché met de in 2010 gesneuvelde vrijheidsboom uit 1831.
Huppaye, Sint-Jan-de-Doperkerk
Van Molembais-St-Pierre over
RAVeL-beton naar Jodoigne


Ronde van Waals-Brabant - 217km