Startpagina > Wandelen > Tour du Brabant Wallon
Overzichtskaart
> Bij een vervallen kapel even opletten want GR126 kruist de TBW, en de padmarkering is erg gelijkaardig. De TBW blijft de kasseiweg gewoon nog een tijdje volgen tot je een zeer onopvallend pad links op moet (stond slecht aangeduid). Dit smal paadje loopt verderop door wat uitgegroeide hagen, een zeer smalle doorgang. Even rechts-links en je bent aan de N253. Oversteken om meteen aan te komen op het grote groene dorpsplein van Ransbeche. Café aan de weg. Rustbanken en schaduw onder de bomen op dit mooie dorpsplein, waar ook een evangelische kerk staat. Links aan die kerk en links aanhouden. Opletten even verderop want de GR126 komt er weer bij.
> Zowel Waver als Braine-l'Alleud hebben een treinstation maar ze liggen niet op dezelfde lijn. Braine-l'Alleud is bij het station door buslijn 36 van TEC rechtstreeks verbonden met Waver centrum. Deze bus passeert ook bij de Ferme Belle Alliance zodat je de etappe kan inkorten tot 23 km. Wil je deze etappe eindigen bij de Leeuw van Waterloo dan kan je ook daar bus 36 nemen. Vanaf de heuvel is het wel een kleine 10 minuten tot halte 'Monument Gordon', waar de bus passeert. Kom je met de wagen naar Waver, parkeer dan op één van de gratis parkings net buiten maar kort bij
het centrum. De toeristische dienst is gelegen in de voormalige kloosterkerk die nu stadhuis is. In principe is de gids van Tour du Brabant Wallon er te koop. Geen gebrek aan horeca en winkels onderweg, gezien de af en toe nogal verstedelijkte omgeving.
> Mijn Ronde van Waals-Brabant start bij het 'Maison du Tourisme' van de Brabantse Ardennen. Dat is gevestigd in hartje Waver, in het stadhuis. Ik pik er de ringmap met kaarten op die me 217 km lang door alle uithoeken van de provincie zal leiden. Voor we er de tanden en de wandelpas inzetten zou het zonde zijn om niet een uurtje door Waver te flaneren.
Waver
> Als je over Wallonië denkt in termen van een wat verarmde streek dan zit je hier in de hoofdstad van Waals-Brabant toch wel wat verkeerd. Het noordelijke deel van de provincie, dat aansluit bij het Brusselse gewest, wordt wel eens Wallifornië genoemd en vormt tesamen met de streek rond Aarlen het economisch rijkste deel van Wallonië. Waver is een gezellig en bruisend stadje, het heeft zelfs iets hip met zijn trendy winkels en vele eethuizen. Pik in de toeristische dienst een brochuurtje op voor een korte stadsverkenning of wandel op goed geluk wat door de straatjes in het centrum.
Centrum Waver
> De Rue de la Source is een gezellig smal straatje met kleurrijke eethuizen. In de Rue du Christ wandel je even tot bij de oude brug over de Dijle, de Pont du Christ. Er staat een kruis waarop de lijdende Christus ook nog eens een gaatje in zijn lijf heeft gekregen. Naar het schijnt is dat het resultaat van een Pruisische kogel tijdens de Slag om Waver, op de vooravond van de slag van Waterloo in 1815.
> De grote Sint-Jan-de-Doperkerk op het Kardinaal Mercierplein (waar ook de TBW vertrekt) werd in de 15de eeuw gebouwd maar werd al na enkele jaren verwoest door een dorpsbrand. De huidige constructie is voornamelijk uit begin 17de eeuw. De toren valt op door de vele 'speklagen' van kalkzandsteen, afgewisseld met baksteen. In de toren is een carillon met 49 klokken. Regelmatig klinkt vanuit de galmgaten het muziekje 'Nous aimons notre bonne ville' over Waver. Dat liedje komt eigenlijk uit het
openluchtspektakel 'Jeu de Jean et Alice'. Dat muziek- en dansspektakel in middeleeuwse sfeer werd voor het eerst opgevoerd in Waver naar aanleiding van de installatie van de nieuwe carillon in de klokkentoren in 1954. Het was bedoeld als éénmalig evenement maar wordt tegenwoordig elke 5 jaar opgevoerd. Thema is de vrijheidskeure die Waver verwierf in 1222. In 2017 zal de volgende opvoering van het 'Jeu de Jean et Alice' plaats vinden.
> Het gemeentehuis en de toeristische dienst bevinden zich in de voormalige kerk van de Karmelietessen. Zoals elders in België moesten tijdens de Franse Revolutie de abdijgemeenschappen opkrassen en hun eigendommen werden aangeslagen. Hier in Waver namen de gemeentediensten dus hun intrek in de abdijkerk, die in de 18de eeuw werd gebouwd. Wat je ziet is eigenlijk wel een kopie. Tijdens WO II liepen deze gebouwen zware schade op, ze werden daarna bijna volledig heropgebouwd en heropend in 1961. Het bronzen ventje dat op het muurtje klimt naast het gemeentehuis is de Maca, hij symboliseert de schalkse Waverenaar. Zijn blinkende billen zijn het resultaat van de passanten die er even over strijken, omdat het geluk brengt.
Rond Waver
> Het oudste deel van Waver ligt in feite rond Basse-Wavre, een kleine 2 km van het centrum van Waver. De voorbije eeuwen is Basse-Wavre een aantrekkingspool geweest voor pelgrims, die er OLV komen vereren. Basse-Wavre ligt niet langs de TBW, een verbindingsroute van GR 579 loopt er wel langs.
> Meest bekend bij toeristen is echter Walibi. Het pretpark werd gesticht in 1974 door Eddy Meeus en was onmiddellijk een succes. Nieuwe spectaculaire attracties deden Walibi uitgroeien tot het populairste pretpark in België in de jaren '90. Amerikanen kochten Walibi op in 1998 en doopten de naam om in 'Six flags Belgium'. Het was een miskleun van jewelste om alles door een Amerikaanse bril te bekijken. In 2004 komt het pretpark in handen van
een Europese investeringsgroep en de sterke merknaam Walibi evenals de oranje kangoeroe werden weer opgevist. 'Walibi' is trouwens een samentrekking van Waver, Limal en Bierges, de 3 woonkernen waartussen het pretpark is gelegen.
Maurice Carême
> Maurice Carême werd te Waver geboren in 1899, in de Rue des Fontaines. Hij was een tijd onderwijzer in Waver maar verhuisde in 1937 naar Anderlecht waar hij tot het einde van zijn leven (1978) woonde. Maurice Carême is in Vlaanderen vrij onbekend, in Wallonië maakte hij naam met zijn gedichtenbundels die hij tijdens zijn hele leven schreef. Zijn huis te Anderlecht is nu een museum dat aan hem is gewijd. Toerisme Waver ontwikkelde een paar lokale wandelingen onder zijn naam.
Sour Sourire
> Sour Sourire was de artiestennaam van Zuster Luc-Gabriel, alias Jeannine Deckers, geboren in Waver in 1933. Ze trad in in het dominicanessenklooster van Fichermont (Waterloo). Haar gitaarliedjes hadden succes binnen de kloosterorde en ze besloten om er een plaat van te persen. Philips zag brood in de single van het nummer 'Dominique' en mede door het aanstekelijk refreintje en de aparte omkadering werd het onmiddellijk een wereldhit. In de VS haalde het nummer zelfs de eerste plaats in de Billboard hot 100. Het klooster van Fichermont heeft zich inmiddels ervan verzekerd dat de inkomsten en royalties van het nummer haar toekomen. Jeaninne Deckers treedt uit het klooster in 1967. Een nieuwe zangcarrière mislukt en voor Sœur Sourire is het bij een one-hit-wonder gebleven. Wie haar niet vergeten is is de belastingsdienst. Ondanks het feit dat de inkomsten van 'Dominique' naar het klooster zijn gegaan krijgt zij de rekeningen toegeschoven. Ze krijgt het vooral eind jaren '70, begin jaren '80 erg lastig. Helemaal blut neemt ze in 1982 nog een elektronische versie op van 'Dominique' een productie van Marc
Moulin (Telex), weer onder de naam Sœur Sourire, hoewel ze met die naam eigenlijk een haat-liefde verhouding had. Het werd geen succes, Jeannine Deckers kan de tegenslagen en depressies niet langer verwerken en pleegt in 1985 samen met haar vriendin Annie Pécher zelfmoord in hun appartement te Waver. Hoe het zover kon komen is goed uitgelegd in volgend (Franstalig) filmpje. Ze liggen begraven op het kerkhof van Waver, onder een steen van roze graniet. Achter de artiestennaam van 'Zuster Glimlach' schuilde altijd een droevige kant.
> Aan de Avenue Henri Lepage links en 500 meter mee volgen. Dan rechts een pad langs de bosrand, het Sentier de l'Arbre de la Liberté, dat verderop door het bos gaat. Markering is beter hier. Dalen naar een bunker die helemaal op het zuidelijke puntje ligt van de KW-linie, de lange verdedigingsgordel van honderden bunkers tussen Koninghooikt en Waver. Even omhoog en links een prachtig gekasseid wegje in.
> Klimmen naar het plateau, een asfaltweg links op, de N257 over en bij een kapel rechts een graspad op dat al snel een smal pad tussen bos en akkers wordt. Rechts zie je op het zenderpark van Waver (RTBF).
> Voila, eens strijk over de billen van de Maca en zo moet de lange Tour du Brabant Wallon wel in goede omstandigheden verlopen. Tijd om er de pas in te zetten. Op het plein met de Sint-Jan-de Doperkerk start de TBW. Meer precies: We nemen daar de Rue de Flandre. Een eerste TBW-teken vinden we geschilderd op de achterkant van een verkeersbord. Het pad kronkelt door wat straten. De markering is niet OK, de tochtbeschrijving uit de topo is echt noodzakelijk. De spoorweg over en verder omhoog. Een paar plotse padveranderingen en boven nog een mooi uitzicht over de stad Waver die we pas over 217 km terug zien. We zijn vertrokken.
> Voorbij het kasteel van Genval kom je aan een asfaltweg. Even links tot bij het museum van water en fonteinen (open tijdens het weekend). Hier vertrekt het "diagonale traject" van de TBW (staat slecht aangeduid). We blijven echter op het hoofdtraject. Rechts de Avenue des Eaux Vives in om op het einde rechts te gaan. De TBW draait mee rond het meer en bij het oversteken van een beekje - waar een bord staat dat waarschuwt voor overstromingsgevaar - raken we weer even de grens met Vlaams-Brabant (Overijse).
> We verlaten hier het meer en klimmen over een bospaadje naar Terhulpen. De TBW komt in een geasfalteerde wijkstraat van La Hulpe (Terhulpen), waar protserige villa's staan. Al snel loop je links een parallelweg op die uitkomt kort bij de spoorlijn Brussel-Namen. Voor de spoorlijn even rechts om onder de spoorlijn door het stationsplein van La Hulpe te bereiken. Het volgende stuk van de TBW is het uitkijken naar de padmarkering aangezien er een aantal scherpe richtingveranderingen volgen, soms over buurtpaden.
> Een erg verstedelijkt plaatsje. Brussel is voelbaar dichtbij. Uiteindelijk trekt het pad zo door het redelijk drukke centrum van La Hulpe om dan af te dalen over de Rue de Genval naar een groot verkeerskruispunt. Daar neem je rechts even de Rue Pierre Broodcoorens tot bij het Lukoil
tankstation. Even uitkijken nu naar een onopvallend paadje dat je links in moet. Het begin van een mooi stuk TWB.
> Even op adem komen na de drukte van La Hulpe. Het pad slingert een hele tijd door velden en stroken bos in een beekvalleitje. Als uiteindelijk een asfaltwegje wordt bereikt rechts meedraaien en aan een splitsing links. Kort daarna aan een hoeve rechts. Dit stijgende wegje een hele tijd volgen. Klim naar het plateau toe. Terug op niveau bij een vorksplitsing rechts naar een bosje. Verderop rechts weer een mooie kasseiweg op.
Zender Waver
> Zender Waver werd in 1952 in gebruik genomen door het toenmalige NIR, de voorloper van VRT/RTBF. De krachtige zenders richtten hun werelduitzendingen naar het toen nog koloniale Kongo. In de beginjaren werden vooral zeelui en de paters en nonnen in de verre kolonie bediend. Later onderging de Wereldomroep radicale veranderingen. In de jaren '70 gingen de Franstalige en de Nederlandstalige omroep meer en meer hun eigen weg, maar de VRT bleef de zender Waver gebruiken voor zijn uitzendingen naar Zuid-Europa en Afrika. In de loop der jaren verminderde echter het aantal Belgen in Kongo aanzienlijk. Naast Waver werd vanaf de jaren '90 ook gebruik gemaakt van buitenlandse relaisstations om de ontvangstkwaliteit in andere werelddelen te verbeteren. Door een nieuw besparingsplan werd in 2001 uiteindelijk beslist om niet langer te investeren in eigen kortegolfzenders en enkel via buitenlandse zenders de radiosignalen door te sturen. Daardoor werd na 50 jaren afscheid genomen van zender Waver. De huidige uitzendingen van Radio Vlaanderen internationaal (RVI) worden vanuit Wolvertem doorgestuurd op 1512 kiloHertz en zijn te ontvangen in een straal van pakweg 1000 km rond Brussel. Wat staat het zenderpark van Waver daar dan nog te doen? Wel er worden nog steeds radiosignalen doorgestuurd vanuit het oude zenderpark, via FM, MG en KG, met name van Waalse radiostations. Het radiosignaal van VRT Radio 2 op 540 kHz middengolf kwam tot 2008 vanuit Waver. Sindsdien worden er geen Vlaamse programma's van hier nog uitgestraald.
Meer van Overijse - Genval
> We volgen de meeroever langs de Waalse zijde, maar eigenlijk is het meer voor 2/3de in Vlaanderen gelegen. De overkant van het meer is dus Vlaams, grondgebied van de gemeente Overijse. Het meer van Overijse - Genval is in de eerste jaren van de 20ste eeuw kunstmatig ontstaan uit de afdamming van de Zilverbeek, met de bedoeling er een recreatieve attraktie van te maken. Dit verklaart ook waarom de onzichtbare provinciegrens erg grillig over het meeroppervlak loopt, de grens was vroeger wellicht de bedding van het slingerende beekje. Het opzet van het meer was om het Zwitserse Vierwoudstedenmeer te kopiëren. Ook het treinstation van Genval is geopend om de Brusselaar naar het meer te lokken. Al snel kreeg de plaats iets vrij
exclusiefs. Ondermeer architect Victor Horta liet er een optrekje achter. Dat huis langs het meer bestaat nog maar werd door de volgende eigenaar nogal radicaal veranderd. Zoals je merkt langs de TBW en de TBW-diagonale werden nogal wat 'belle epoque'-villa's opgetrokken in de omgeving rond het meer. Het vijfsterrenhotel Château du Lac werd rond 1900 gebouwd en was oorspronkelijk een kuurhotel. In 1936 werd het de zetel van drankenproducent Schweppes, die er een bottelarij installeerde. Later verhuisde die en werd het gebouw omgevormd door de familie Martin tot hotel en seminariecentrum. Zonder scrupules noemen ze de plaats niet zomaar Genval maar 'Genval-les-Bains'. Enkele gebouwen rond het meer zijn trouwens geïnspireerd op buitenlandse gebouwen, zoals de kapel die een kopie is van de Willem Tellkapel aan het Zwitserse Vierwoudstedenmeer. Onderweg zijn enkele zitbanken.
Meer van Overijse - Genval
> Na de kruising met de N257 kom je in een buitenwijk van Waver, Champles. Voor een apotheek rechts een tijdje over de Rue des Champles om aan een pleintje met een kapel een buurtpad links te nemen. Verderop moet je links asfalt op om wat later bij de autosnelweg E411 (Autoroute des Ardennes) te komen. Via een brug onder de snelweg kom je dadelijk aan bij de Saint-Andrékerk van Rosières. De parochie behoorde tot de 13de bij Overijse. Tijdens de minder koude maanden van het jaar passeer je hier ook een plaats waar ambulante handelaars ondermeer fruit verkopen. Voorbij de kerk links, Rue du Bois du Bosquet. Over een smal pad kom je verderop bij een pleintje, waarrond een café en een bakker.
> Rechts van het pleintje, Rue Rosier Bois, tot een kruispuntje met kapel. Bij deze kapel een buurtpad op voor enkele honderden meters. Het smalle wegeltje komt een tijd later uit op kassei. Nog even door een wijk om dan te dalen naar het meer van Overijse - Genval. De volgende 2 km lopen we langs de zuidelijke meeroever, op de grens van de provincies Waals- en Vlaams-Brabant.
> De markering van beide routes is nogal verwarrend hier. Let goed op de volgorde van witte en rode streepjes. Wat lager neemt de TBW rechts weer een mooie kasseiweg die naar het plateau begint te stijgen. Rechts en links de enorme terreinen van de Royal Waterloo Golfclub en nog wat hoger de veldkapel Jean-Jacques Vandeveld, gelegen op een kruispunt van veldwegen.
> We zijn nu 20 km ver over de Tour du Brabant Wallon. Nog steeds rechtdoor. Kort nadat je weer over kassei loopt rechts naar de Ferme de la Papelotte.
> Het terrein waar deze oude boerderij-herberg staat was niet in het midden van het strijdveld gelegen. Napoleon maakte er wel zijn laatste strategische plannen de morgen van die beruchte 18de juni 1815. 's Avonds zouden de geallieerde commandanten Wellington (van de Engelsen) en Blücher (van de Pruisen) in de buurt van de hoeve mekaar feliciteren. Toch zou de naam van de hoeve niks te maken hebben met geallieerde legers. 'Belle Alliance' zou een spotnaam zijn die verwijst naar een 18de eeuwse eigenares op leeftijd, die met één van haar staljongens had aangepapt. Bewijs dat de naam 'Belle Alliance' al bestond voor de slag van Waterloo is dat je de naam ervan kan terug vinden op de 18de eeuwse kaarten van Ferraris.
> Steeds maar recht door over deze veldweg tot je uiteindelijk aan de Ferme La Belle Alliance komt.
> Startpunt van de Tour du Brabant Wallon is de provinciehoofdstad Waver. Eigenlijk is het best een compact en levendig stadje. Van hieruit trekken we door de zogenaamde Brabantse Ardennen, een streek waar, ondanks de verstedelijkingsdruk, toch ook nog heel wat brokken natuur te vinden zijn. De TBW wisselt tijdens deze etappe dan ook sterk van landschap: Van de luxewoonwijken van Terhulpen tot groene beekvalleien en open landbouwplateaus. We lopen langs de oever van het meer van Overijse-Genval en komen in de buurt van de beroemde Leeuw van Waterloo. Onderweg maken we ook meteen kennis met de eerste holle, vaak gekasseide, paden die zo typisch zijn voor de Tour du Brabant Wallon.
Kerk Rosières
Hotel Lac de Genval
De vraag is of Jeannine Deckers deze video-clip van 'Dominique Electronique' met veel plezier heeft opgenomen. Wellicht was de drijfveer een wanhopige drang naar herkenning en ook uit geldnood. Haar stem is vervormd en hoewel ze gitaar speelt komt er geen noot gitaarmuziek bij te pas. Het succes als fuifnummer in 1982 was nog korter als de periode van haar Amerikaanse nr 1-hit in 1962. De clip is overigens opgenomen tussen de ruïnes van Villers-la-Ville, waar we over 115 km langs de TBW zullen passeren.
Le Maca
Stadhuis
Basse-Wavre
Sint-Jan-de-Doperkerk
Eerste markeringteken van de TBW in de Rue de Flandre
Onderweg van Terhulpen naar Ransbeek
Vervallen kapel ND des Martyrs (1895)
> Zoals de meeste grote hoeven in de streek was ook de Ferme de la Papelotte betrokken in het strijdgewoel rond Waterloo in 1815. Ze vormde een verdedigingspunt in de oostelijke flank van de geallieerde legers. Even kon het Franse leger van Napoleon de hoeve in bezit nemen maar enkele uren later was ze weer ingenomen door de geallieerde legers. Tijdens de hevige gevechten werd de hoeve in de as gelegd. Pas in 1857 werd de hoeve herbouwd, daarbij kreeg ze ook de achthoekige toren boven de ingangspoort.
> De vredige velden waar we nu wandelen liggen midden in het slagveld waar in 1815 de geallieerde legers de definitieve nederlaag aan Napoleons troepen toebrachten. Als de kruitdampen waren opgeklaard bleven er 48.000 doden en gewonden achter op de velden hier. Talrijke monumenten langs de N5 (die we dadelijk kruisen ter hoogte van de Ferme Belle Alliance) herinneren aan de moordende slag.
> De kunstmatige heuvel van 45 meter hoog en 520 meter breed, werd aangelegd tussen 1823 en 1826. Ongetwijfeld met veel vereende krachten is daar bovenop de 28 ton zware metalen leeuw geplaatst, gegoten door de Cockerill-fabrieken in Seraing. Hij symboliseert de klauwende leeuw van het huis van Oranje (België viel toen onder het Nederlandse bewind), die zich dreigend en verdedigend richting Frankrijk heeft gekeerd. Eén van de belangrijkste veldslagen uit de Europese geschiedenis werd zo treffend voor het nageslacht in herinnering gebracht. Na het betalen van je ticket kan je ter plaatse en in het gezelschap van een pak buitenlandse toeristen de 226 treden opklimmen die naar de top leiden. Boven overzie je in de schaduw van de leeuw het enorme slagveld uit 1815. Eens beneden kan je nog enkele gerelateerde musea bezoeken, zoals het ronde panorama-gebouw waarin je binnenin ahw midden op het slagveld wordt gedropt. Verder is er nog een wassenbeeldenmuseum. In het bezoekerscentrum vind je boeken over de slag.
> Hoewel hij bekend staat als 'de Leeuw van Waterloo' ligt de kunstmatige heuvel eigenlijk niet op het grondgebied van Waterloo maar dat van Eigenbrakel. De grensligging leidt nogal eens tot gebakkelei tussen de gemeenten Waterloo en Eigenbrakel, 'de leeuw' trekt immers gemiddeld 1000 toeristen per dag en ook de lokale middenstand is daar zeker niet ongevoelig voor. In 2007 stelde Waterloo zijn nieuwe gemeentevlag voor met daarop het silhouet van de heuvel en de leeuw. Dat was zeer tegen de zin van het Eigenbrakelse gemeentebestuur die vond dat de buurgemeente de leeuw te veel gebruikt om zijn eigen economie te promoten. De commissie van heraldiek van de Franstalige gemeenschap gaf Eigenbrakel echter ongelijk. Toen Eigenbrakel in 1998 zijn nieuwe vlag ontwierp hadden ze ook aanspraak kunnen maken, bovendien had de koning in 1914 het wapen en de zegel van het leeuwenbeeld aan Waterloo geschonken. Volgens de gemeente Waterloo ligt de leeuwenheuvel trouwens te ver van het centrum om er economisch profijt uit te halen.
> Na een kronkel kom je weer in open veld, met in de verte de Leeuwheuvel van Eigenbrakel.
> De drukke N5 oversteken en over een andere veldweg rechtdoor. Je komt steeds korter bij de leeuw van Waterloo, maar de TBW komt er eigenlijk niet langs. Links in de velden ligt de van oorsprong 15de eeuwse kasteelhoeve van Hougoumont.
> Na een hele tijd over deze veldweg even links en rechts de snelweg en de N27 over. Je komt nu Braine l'Alleud binnen. Ben naar het centrum gewandeld. De laatste bus van 19u40 heb ik mooi gemist, dus dan maar met de trein naar Brussel-Zuid en dan naar Ottignies om nog eens te wisselen voor de trein naar Waver. Zo, mijn voeten zijn alvast nog niet ingelopen, want er zit een flinke blaar op.
> Rond de Ferme Hougoumont werd bijzonder hard gevochten tijdens de slag van Waterloo. Ze werd achtereenvolgens door de Fransen en dan door de Engelsen bezet. Dat werd weer gevolgd door een belegering van de Fransen. De schuur en het kasteel brandden daarbij uit. Van het oorspronkelijke hoevekasteel stond dus niet veel overeind na een namiddag ongemeen hard vechten. In en rond de hoeve vielen naar schatting 6000 doden.
Chapelle Vandeveld
Onderweg naar Ransbeek
Eigenbrakel
Natuurgebied voorbij Terhulpen




Ronde van Waals-Brabant - 217km