Startpagina > Wandelen > Streek-GR Vlaamse Ardennen
> Een verkavelde straat brengt ons op een verkeersweg in het gehucht Priem. We gaan deze een tijdje volgen, het is wat opletten voor autoverkeer in de bochten want een uitwijkstrook ontbreekt grotendeels. Pas ter hoogte van een dubbele linde met kapel gaan we rechts weer de velden in. Verderop links, over een paadje dat 's zomers wat overgroeid kan zijn. Het brengt ons op een asfaltweg, waar we even rechts gaan.
> Via enkele padenwissels leidt Streek-GR Vlaamse Ardennen (hier nog steeds GR 5A) ons door het golvende Brakelbos naar een GR-wandelwijzer. Hier splitst GR 122 af van het GR 5A-traject. We volgen GR 5A verder.
> Rechts dus om kort daarna langs het Rietfonteintje te lopen, een van de vele bronnen in het Brakelbos die samen de Sassegembeek vormen. Deze beek is een van de belangrijkste watertoevoerbeken voor de Zwalmbeek. Dit is zeker niet de enige bron in het Brakelbos, bronnen zijn typisch voor zo'n hellingbos met relatief sterke hoogteverschillen.
> We gaan deze mooie dreef over meer dan anderhalve kilometer volgen, tot het einde eigenlijk. Daar volgen we een grenspaadje langs de Verrebeek. Na een paar bochten stijgen we wat steviger door in het Livierenbos. We zijn inmiddels weer in Vlaanderen, terug op het grondgebied van Brakel, deelgemeente Everbeek. Dit dorp was tot 1962 deel van de provincie Henegouwen. Boven op de Buistemberg komen we weer in verkaveling terecht.
> Dit is Everbeek-Boven. Zoals de dorpsnaam doet vermoeden bestaat er ook nog een Everbeek-Beneden maar dat ligt verscheidene kilometers verwijderd. Eeuwenlang heeft er een zekere rivaliteit geheerst tussen beide dorpskernen die elk hun parochiekerk hebben. Nog voor het dorpscentrum gaan we alweer links meer wilde paden en bos opzoeken. In de lente ook weer bijzonder mooi, als ondermeer bosanemonen, daslook en paarse schubwortel het bos kleuren. We wandelen hier door een weinig toeristisch stukje Vlaamse Ardennen.
> Je mag van het Agentschap Natuur & Bos op bivakzone Brouwierweide vrij je trekkerstentje opzetten voor een of twee nachten op voorwaarde dat je er geen enkel spoor achter laat en de rust respecteert. Er is pompwater beschikbaar buiten de vriesperiode.
> Dadelijk uitkijken dan naar een paadje links dat dwars over een akker loopt. De boer die dit stuk land bewerkt, heeft de gewoonte het pad telkens mee om te ploegen. In de verte zou je in het verlengde echter een permanent aanwezig graspad moeten zien. Gebruik dat als oriŽnterend richtpunt om over de akker te wandelen. Het graspad arriveert op de Brouwierstraat. Daar gaan we naar rechts om na een bocht in de weg aan de linkerzijde bij de toegang te komen voor Bivakzone Brouwierweide. Een uitstekende plek om deze etappe te beëindnigen en een legale plek om in de tent de nacht door te brengen.
> Tijdens deze derde etappe van Streek-GR Vlaamse Ardennen ontdekken we vooral meer getuigenheuvels, niet enkel aan Vlaamse zijde. Na de Muziekberg steekt Streek-GR Vlaamse Ardennen immers ook even de taalgrens over, waar in het Pays des Collines gelijkaardige groene heuvels liggen, zoals de Pottelberg nabij het bosgehucht d'Hoppe. Het grote Brakelbos ligt dan weer grotendeels aan Vlaamse zijde van die grens en oogt haast paradijselijk in de lente met frisgroene beukenbladeren en paarse hyacintentapijten. We flirten nog een tijdje met de taalgrens, die landschappelijk weinig betekenis heeft. Via een lange, rechte dreef door het Henegouwse Livierenbos, trekken we door het afgelegen Vlaamse dorp Everbeek om daarna via velden en plukken bos koers te zetten naar ons einddoel, de Bivakzone Brouwierweide te Parike.
> Streek-GR Vlaamse Ardennen verlaat ter hoogte van het centrum van Ronse de Kruisstraat om alweer snel een buurtpaadje te nemen. We lopen dus niet door de kern van het centrum, die een paar honderden meters naar rechts ligt. In Ronse sla ik eerst nog wat proviand in. De volgende 5 km lopen in de richting van de Muziekberg, waarvan we pas na een uigereikte klim de top zullen bereiken. Via buurtpaden lopen we eerst langs het Ronsense ziekenhuis. Aan de andere kant van de site loopt de route in ongeveer dezelfde richting verder.
> Een paar kerkwegels langs akkers brengen ons nog aan de rand van een buitenwijk van Ronse. Onderweg zien we aan onze rechterzijde ook de verlaten ruÔnes van oude textielfabriekjes en andere semi-ambachtelijke nijverheden die Ronse ooit welvaart brachten.
Vergane nijverheid te Ronse
De Muziekberg
> De brug over de spoorlijn nemen en we zijn inmiddels aan de relatief lange klim begonnen naar de top van de Muziekberg. Helaas ook hier weer verkavelingen in het bos. Als we die lelijkheid kwijt zijn, zet de stijging nog wat harder door, de bewegwijzering was hier soms wat verwarrend. Ook het Muziekbos wordt druk gebruikt door recreanten, zowel fietsers als wandelaars.
> Bijna op de top komen we langs een merkwaardig torentje, de Geuzentoren. De toren is een follietje van de 19de eeuwse eigenaar van dit deel van het bos. Kasteel-en domeineigenaars bekeken hun bos wel eens vaker als een soort engels landschapspark waar wat kitsch 'de tuin' moest opfleuren. De toren dateert uit 1864 en zou zijn gebouwd op een van de tumuli die hier werden ontdekt. Er wordt wel eens gesteld dat het vanop dit torentje was dat Paul de Mont naar zijn collega-schrijver Omer Wattez in verrukking uitriep 'dat het hier precies de Vlaamse Ardennen waren', waaraan dan het ontstaan van de streeknaam 'Vlaamse Ardennen' werd toegedicht. Dat was in het jaar onzes heren 1888.
Geuzentoren Muziekbos
> Over de naamsoorsprong van 'Muziekbos' zijn historici het veel minder eens. Allerlei wilde muzikale en minder muzikale legendes bestaan daarover, van weerwolven tot rondzwervende muzes maar een echt sluitende verklaring is er niet. De Muziekberg heeft altijd met sterke menselijke tussenkomst te maken gehad. De flanken van deze getuigenheuvel werden aangevreten door zandgroeven, op de zuidelijk georiënteerde zijde bloeiden ooit wijnranken en zoals andere bossen in de Vlaamse Ardennen had ook het Muziekbos tijdens WO I sterk te lijden onder kaalslag door de Duitse bezetter. Het huidige bosbestand van hoofdzakelijk beuken is dan ook niet ouder dan 100 jaar. Het grootste deel van het Muziekbos is vandaag eigendom van de Vlaamse overheid en in beheer door Agentschap Natuur & Bos. Dat geldt ook sinds 2011 voor het aansluitende Sint-Pietersbos.
Het Muziekbos is vooral uit beuken samengesteld
> We bereiken uiteindelijk Chalet Boekzitting, een restaurant-café, hier midden in het bos aanwezig sinds 1950 op een plek waar mogelijk vroeger recht werd gesproken of uitgevoerd onder een beuk ('beuk-zitting').
> Over de kaarsrechte veldweg lopen we ongemerkt weer WalloniŽ binnen. Op het einde gaan we rechts om er een andere kaarsrechte weg te kruisen, dit is de voormalige heirbaan Gentbrugge - Velzeke - Blicquy - Bavay. We volgen een brede betonweg over zowat 500 meter om dan in een paar bochten de rand van het Bois de la LouviŤre (Livierenbos of Wolvenbos) te volgen. Aankomst op een grote picknickzone (rustbanken), gelegen langs een lange rechte dreef door het bos.
> Enkele horecagelegenheden draaien er al decennia lang op het wandel- en dagjestoeristen die de omliggende bossen inwandelen. Al moet gezegd dat het de voorbije jaren een stuk minder is door de negatieve pers die het gehucht kreeg in de jaren '00. Zavel- en afvalbaron Marcel Fort, afkomstig uit de regio, kon zich hier jarenlang verrijken ten koste van de natuurlijke omgeving. Dat kon dankzij de bescherming van het gemeentebestuur van Vloesberg, onder leiding van PS-burgemeesters Mettens en Demotte. Marcel Fort werd er miljonair van en het gemeentebestuur van Vloesberg pakte gretig Fort's geld aan. Iedereen had eigenlijk schrik van de brute en boertige man, inclusief de politie van Vloesberg. Hij genoot bovendien ook de hoge bescherming van vriend en PSC-minister Lutgen.
> Zo veranderde de hoogste berg van Henegouwen, de Mont de Rhodes, van een berg in een krater en ook een stuk van de Pottelberg en het bos van d'Hoppe werd weggevreten door de machines van Marcel Fort. De natuur kreeg er afvalstorten voor in de plaats. De schandalen bereikten een hoogtepunt in de media toen een VRT-cameraploeg bruut in elkaar werd geslagen door vader en zoon Fort, die inmiddels ook het grootste deel van het d'Hoppebos hadden opgekocht en met rijen prikkeldraad omheind. Sommigen pleitten dat dit natuurgebied bij de vastlegging van de taalgrens beter af was geweest in Vlaamse handen, gezien het corrupte Waalse beleid, al moet gezegd dat ook gemeenten van de Vlaamse Ardennen gebruik maakten van Fort's enorme stortplaats.
> Aan de kapel van d'Hoppe gaan we links over een pad dat erg modderig kan zijn. Verderop gaan we links en steken zo ongemerkt weer de gewestgrens over tussen WalloniŽ en Vlaanderen.
> Aan de rand van het Brakelbos gaan we links op een asfaltwegje en een paar honderd meter verder gaan we rechts over de flank van de Mont-de-Rhode (Modderodde), waarvan de top (op Waals grondgebied) is weggegraven door de zavel- en afvalbaron Marcel Fort, berucht omdat hij gewoon alle regels aan zijn laars lapte. Gelukkig zien we via de GR-route niet het resultaat van Fort's wandaden.
> Dadelijk kruisen we de Ankerbeek, een lange zijbeek van de Dender die hier de grens markeert tussen de Henegouwse gemeenten Ellezelles (Elzele) en Flobecq (Vloesberg). Over een nogal ruw pad stijgen we snel naar de verkeersweg N520. We gaan er scherp rechts om bij de eerste gelegenheid aan de linkerzijde een parallelstraat te nemen.
> Verderop komen we weer even op de N520 om al na minder dan 100 meter een stijgende asfaltweg links te nemen door een verkaveling van het gehucht Queneau. Bij de laatste huizen draaien we naar de rand van het Pottelbergbos. De omgeving is hier landschappelijk bijzonder aantrekkelijk en rustig.
> We zakken via een slechts licht verhard zijwegje weer af van de Muziekberg, de helling heeft eigenlijk 'Kanarieberg' als naam. Helemaal beneden kruisen we de Trosbeek in de buurt van de wat zijlings gelegen kapel voor OLV van Loreto en bij alweer een GR-kruispunt.
> De grote Loretokapel, kwam er in 1676 op initatief van een Ronsense pastoor, die zo de dagelijkse plichten voor de inwoners van dit afgelegen deel van Ronse wat wou verlichten. Doordat er ook een relikwie van OLV van Loreto in de kapel kwam, groeide de plek ook uit tot een regionaal bedevaartsoord. Loreto is een plaatsje in ItaliŽ dat op de bedevaartskaart kwam toen bleek dat engelen in de 13de eeuw 'op wonderbaarlijke wijze' het huis van Maria vanuit Nazareth naar Loreto hadden getransporteerd! De legende kende een grote Europese uitstraling, getuige daarvan nog de vele kapellen ter ere van OLV van Loreto, zoals hier te Ronse.
> We steken de drukke N48 (Brakel - Ronse) over en gaan rechtdoor over een veldweg. Weer op asfalt gaan we rechts wat dalen en voor die weg een bocht maakt, gaan we links naar een paar huizen tussen de gehuchten Haizette en Miclette. Bij het eerste huis gaan we links over een privť-pad dat enkel toegankelijk is voor GR-wandelaars zoals vermeld staat op een bordje. Het paadje loopt uit op een asfaltweg waar we rechts kiezen. Een eind verder gaan we beneden in de vallei en na de kruising met een beek links een pad op.
> Op het GR-kruispunt gaan we links met GR 5A, richting jeugdherberg De Fiertel. Tof dat je ook hier kan overnachten, anderzijds is de constructie wel wat een vloek in het Vlaamse Ardennenlandschap. We klimmen achter de jeugdherberg naar de grens met WalloniŽ langs de wijk Breucq. Tot 1962, toen de taalgrens werd vastgelegd, behoorde dit afgelegen gehucht van Ronse nog tot de Henegouwse gemeente Ellezelles (Elzeele), vandaar dus de franstalige spelling van de wijknaam.
> Over een veldweg wandelen we een heuvel over, die dit keer niet bebost is. Aan de andere kant trekken we de volgende kilometers WalloniŽ in. Landschappelijk lopen 'de Vlaamse Ardennen' gewoon verder maar dan onder de naam 'Pays des Collines'.
> We lopen door een partij mooi bos via een al even mooie holle weg die naar de top van de Pottelberg loopt op ongeveer 150 meter hoogte. Onderweg kun je goed de geologische lagen van zandsteen waarnemen waarnemen die zo typisch zijn voor getuigenheuvels.
Muziekbos, boshyacinten
Afdaling Kanarieberg
Bronnetje te Queneau
> Die getuigenheuvels zijn simpel gesteld gewoon verharde restanten van enorme ijzerhoudende zandbanken die overbleven na regressie van de zee miljoenen jaren geleden. Vandaar ook de geel-oranjeachtige kleur van de dagzomende zandlagen.
> Boven gaan we langs een antennemast om kort daarna rechts te gaan over een vlak recht pad langs de bosrand van het Pottelbergbos. We dalen verderop door het bos tot in het merkwaardige grensgehucht La Houppe (d'Hoppe).
> We zitten nu volop in Brakelbos. Dit ongeveer 50 hectaren grote bos is grotendeels eigendom van het OCMW van Oudenaarde. Klinkt wat raar dat het in bezit is van een OCMW maar in BelgiŽ is dat helemaal niet uitzonderlijk. Dat is zo historisch gegroeid na de afschaffing van het Ancien Rťgime vanaf de Franse Revolutie. Bezittingen van kerken, kloosters en abdijen werden toen verbeurd verklaard, een deel daarvan kwam vaak bij steden en gemeenten terecht, die ze onderbrachten in hun commissies voor openbare onderstand. Via schenkingen en aankopen werd dat bezit later nog uitgebreid. Het OCMW van Oudenaarde geeft het bos in erfpacht aan de gemeente Brakel en die laat het beheer over aan Natuur & Bos.
> Eind april spreidt zich hier een paarse zee uit van bloeiende boshyacinten.
Dagzomende ijzerzandsteen
Quintine, sterk biertje
uit Ellezelles
Bivakzone Brouwierweide
Graspad in de omgeving van Parike
Brakelbos
Kaarsrecht pad door het Bois de la Louvière
Stijgen door het Pottelbergbos
Streek-GR Vlaamse Ardennen, op weg naar het Pottelbergbos
> We lopen nog steeds in het spoor van GR 5A en GR 122, daar komt nu ook nog eens GR 129 (Dwars door BelgiŽ) bij. 'Geraardsbergen 30 km' vermeldt de wandelwijzer. Tot mei 2017 was hier in de buurt ook een bivakzone gelegen. Deze moest echter worden gesloten door aanhoudende overlast van personen die de bivakregels niet respecteerden. Wil je hier in de omgeving overnachten dan kun je eventueel gebruik maken van de jeugdherberg ťťn km verder langs de wandelroute (zie verder).
Onderweg naar Miclette
Pays des Collines
Kapel OLV van Loreto

 

 

 

 

 

 

 

 

GR Vlaamse Ardennen (157 km)