Startpagina > Wandelen > GR14 Parijs - Malmedy
> GR 14 start te Saint-Hubert in een straatje rechts van de voorgevel van de basiliek. Verderop gaan we rechts door de begraafplaats en volgt er een zigzagtraject om wandelen op drukke verkeerswegen te vermijden. Als we na een kwartier de rug hebben gedraaid naar de expresweg N89, stijgen we over een veldweg door velden naar het Bois du Haie Madame, dat grotendeels uit aangeplante dennen bestaat. Nog even omdraaien voor een zicht over Saint-Hubert en nu zijn we echt vertrokken.
> We passeren vlotjes de hoogtelijn van 500 meter. Je komt ook langs een jachtpaviljoen dat meestal vrij toegankelijk is en waar je eventueel kan schuilen bij slechte weersomstandigheden. Aan het einde van het bos gaan we links over een verhard wegje langs de bosrand in noordelijke richting. Voorbij de kruising met de verkeersweg N848 wandelen we langs het klooster Notre Dame d'Hurtebise, dat hier in de jaren '30 van vorige eeuw werd opgetrokken. Als de benedictijnerzusters zich niet verdiepen in luturgie of geloofsstudie, bereiden ze ondermeer hosties. 200 meter voorbij het klooster gaan we links (de weg rechtdoor loopt naar de vlieghaven van Saint-Hubert. Bij mooi weer zie je hier ongetwijfeld kleine ronkende vliegtuigjes die zweefvliegers omhoog trekken tot ze op hoogte zijn gekomen. We blijven het hoofdpad volgen en passeren met de Col d'Hurtebise nabij het vliegveld over een hoogte van maar liefst 570 meter. Wat verder links om door bos een daling in te zetten. Op een kuising van paden rechts over de Fagne de la Borne.
> Na een zigazag loopt GR 14 in een kaarsrechte lijn verder noordelijk naar het uitgestrekte Forêt de Freyr. Daarbij volgen we lange tijd de sterk kronkelende loop van het veenbeekje Ruisseau de Basseilles. Ter hoogte van de Fagne de la Scierie verlaten we scherplinks de stille vallei. Het gaat stevig omhoog nu door het Bois de Freyr over een goed pad. Van zowat 440 meter klimmen we steeds rechtdoor weer naar 570 meter, in de buurt van het andere uiteinde van het vliegveld! Daar gaan we op een T-kruising links over 350 meter om dan rechts een kleine kilometer de rustige weg van Lavacherie naar Saint-Hubert te vervoegen. In een tweede bocht verlaten we deze weg naar links voor een dalend bospad. Dt draait verderop zuidelijk en komt wat later op een T- kruising waar we naar links het veel langer bestaande traject van GR 14 vervoegen.
Parijs - Sucy-en-Brie / Sucy-en-Brie - Gretz-Armainvilliers / Gretz-Armainvilliers - Mortcerf / Mortcerf - Coulommiers / Coulommiers - Nogent-l'Artaud / Nogent-l'Artaud - Château-Thierry / Château-Thierry - Dormans / Dormans - Reuil / Reuil - Ay / Ay - Condé-sur-Marne / Condé-sur-Marne - Châlons-en-Champagne / Châlons-en-Champagne - Vitry-en-Perthois / Vitry-en-Perthois - Trois-Fontaines / Trois-Fontaines - Louppy-sur-Chée / Louppy-sur-Chée - Ermitage Saint-Rouin / Ermitage Saint-Rouin - Varennes-en-Argonne / Varennes-en-Argonne - Briquenay / Briquenay - Chémery-sur-Bar / Chémery-sur-Bar - Sedan / Sedan - Bouillon / Bouillon - Naomé / Naomé - Lesse / Lesse - Grupont / Grupont - Saint-Hubert / Saint-Hubert - Champlon / Champlon - Odeigne / Odeigne - Reharmont /Reharmont - Malmedy / *** Variante Saint-Pierremont - Noyers-Pont-Maugis***
> Saint-Hubert is omringd door woud. Ditmaal trekken we een hele tijd door de uitgestrekte bossen oostelijk van Saint-Hubert. GR 14 stijgt enkele malen stevig boven de hoogtelijn van 500 meter vooraleer af te dalen voor enkele aangename trajecten door de stille vallei van de Westelijke Ourthe. We passeren enkele stille gehuchten van Sainte-Ode vooraleer Lavacherie binnen te lopen. Over een strook asfalt komen we weer bij de Ourthe-oever. Aangenaam wandelen hier. Rond Tenneville wordt de N4 gekruist en krijgen we wat asfalt onder de wandelschoenen te verwerken. Deze dagtocht wordt afgesloten met een wandeling door open veld voorbij Tenneville (Ramont) naar Champlon. Bij het einde van deze etappe zullen we meer dan 700 km gevorderd zijn over GR 14 sinds we Parijs verlieten.
Stijging weg van van Saint-Hubert
> Champlon of Champlon-Barrière zijn met openbaar vervoer te bereiken zowel vanuit La Roche-en-Ardenne als vanuit Saint-Hubert, hoewel de uurschema's nogal raar in mekaar zitten op het eerste zicht en in de eerste plaats zijn gericht op schooluren. Tenneville evenals Baconfoy (aan de N4 en kortbij GR14) hebben bushaltes langs de N4. Lavacherie wordt onregelmatig bediend door TEC vanuit Saint-Hubert. Er is geen treinlijn in de buurt. Vanuit Saint-Hubert kan je vlot per bus naar Poix rijden (treinlijn Libramont - Grupont (GR14) - Marloie - Luik/Namen).
> Bevoorrading in Champlon, op 2 km van GR14 (Spar, bakker), Lavacherie (AD Delhaize, slager) en Saint-Hubert (alles, oa GB Contact).
> Opgelet als je nog met een GR-wandelgids van voor 2018 onderweg bent, het traject over het eerste deel van GR 14 tussen Saint-Hubert en Champlon werd radicaal hertekend en is meer dan 10 km langer geworden! Vind je de etappe-afstand te lang dan kun je de tocht eventueel breken op Camping Tony, in Lavacherie of in de buurt van Baconfoy, waar in de buurt bussen passeren.
GR14 door een oude dennenaanplanting naar Tonni
Voormalige tramstatie Lavacherie begin 20ste eeuw, op de plek waar we de trambedding verlaten.
Langs de Westelijke Ourthe
Trambrug over de Ourthe
Klaar om af te dalen in de Ourthevallei naar Tonni
N4, moordweg.

> De N4 is de oude aanlooproute naar de Ardennen en Luxemburg vanuit Vlaanderen en Brussel. Toen in de jaren '80 de nieuwe snelweg E411 in gebruik werd genomen, degradeerde de N4 tot een gewone weg. Over het grootste deel is dit een vierbaansweg. Er kan hard worden doorgereden, snelheden van 130 km/u lijken er normaal te zijn, hoewel er regelmatig snelheidsbeperkingen zijn. In feite is deze weg daar niet voor geschikt omdat bvb in theorie ook tractoren en fietsers in principe de weg mogen gebruiken over grote delen. Door een onaangepaste weginfrastructuur gebeuren er regelmatig zware ongevallen. Voor een uitzonderlijk zwaar ongeval moeten we terug gaan tot 1969, toen een tankwagen met 45.000 liter zeer explosief propeen de N4-helling van Martelange kwam afgestormd en in volle centrum crashte en explodeerde. Resultaat: 22 doden en vele zwaargewonden. (Zie ook GR 15)
> Ik had al een tijd last van een ontstoken pees boven mijn rechterenkel. De pijnscheuten werden zo hevig dat ik op deze manier onmogelijk nog veel verder kan wandelen. Ik heb al geprobeerd de veters losser te maken en met open bottinnen te wandelen. De oplossing komt er uiteindelijk door van mijn reserve paar kousen er 1 extra aan te trekken en één IN mijn schoen onder mijn hiel te steken. ’ t Is geen zicht om zo te wandelen maar ik slaag er in om toch zonder te veel problemen vooruit te geraken, meer zelfs, ik ben een tijdje later van de pijn af!
> Overal borden die jacht aankondigen, gelukkig wordt er pas morgen gejaagd. Na een goed uur door dit bos gaat het pad stilaan meer dalen, verderop door half open ruigtes met een paar wildhekken.
> De daling gaat verder tot de vallei van de Westelijke Ourthe wordt bereikt (we vervoegen hier GR 57) net voor het gehucht Tonni. Een asfaltwegje en wat huizen. Net voor Tonni (waar een camping is op enkele honderden meters van GR14) links omhoog langs nog enkele huizen om boven rechts een pad te volgen door open landschap.
Pedofilieschandaal in Sainte-Ode

> Helaas is wat nu volgt geen fictieverhaal. Dit is een verhaal dat je niet zal lezen in toeristische lectuur over Sainte-Ode of Lavacherie.
° Wandelend naar het vreedzame en afgelegen dorpje Lavacherie zou je niet vermoeden dat hier in een huis rond de kerk (het preciese adres vermeld ik hier niet) zich perverse taferelen hebben afgespeeld. Sinds 1998 ontvingen een zekere Pascal en zijn vrouw Murielle in hun huis klanten voor seksorgieën. Leuk misschien, wat leven in een afgelegen Ardennendorp waar de donkere winters extra-lang duren. Minder fraai was dat daarbij al snel Pascal's dochter werd betrokken, een meisje van amper 13 jaar.
° De normvervaging was op den duur volledig. Zowel Murielle als Pascal prostitueerden zich en waar ze met hun dochter eerst enkel seksuele contacten hadden binnen de familie werd ook zij al snel aangeboden aan anderen. Gasten kwamen en gingen, er was aan de kerk zelfs parking voorzien. Van kwaad naar erger: Ook neven en nichten van de familie werden aangeboden aan de klanten. De jongste dochter, amper 11 werd tenslotte ook betrokken in de orgieën waar ook alcoholische drank rijkelijk bij vloeide.
° Toen het schandaal uiteindelijk in 2001 het daglicht zag bleek dat er maar liefst 19 personen uit Sainte-Ode en de omliggende dorpen werden aangeklaagd voor pedofilie: 18 mannen en echtgenote Murielle. Onder de opvallendste beklaagden was ook een dorpsdokter.
° In de nasleep van het schandaal Dutroux werd met deze zaak zeer omzichtig omgesprongen. Iedereen vroeg zich af hoe in een klein dorp als Lavacherie zo'n misbruik van kinderen niet eerder werd ontdekt. Het was de beroemde onderzoeksrechter Connerotte die aanvankelijk het onderzoek naar Dutroux had gedaan die ook op deze zaak werd gezet.
° Het proces tegen de 19 beklaagden vond in februari 2002 plaats, eveneens in het gerechtsdistrict Neufchâteau. Het koppel en de dokter kregen gevangenisstraffen van 5 tot 9 jaren. Ook alle andere beschuldigden werden veroordeeld tot straffen van 1 tot 3 jaren.
° Wandelend door Lavacherie is het misschien geen goed idee om deze zwarte bladzijde in de jonge dorpsgeschiedenis open te slaan bij gesprekken met inwoners. Spreek hen beter aan over Rode Duivel Thomas Meunier, opgegroeid in het slechts 600 inwoners tellende Lavacherie. Daar zijn ze in Lavacherie pas echt fier op!
De ratten van Lavacherie

> Op een dag kwam uit de donkere wouden rond Lavacherie een landloper. Hij had een afstotelijk uitzicht dat nog werd geaccentueerd door het gezelschap van een enorme rat die hij met zich meedroeg in een rieten mandje dat aan een knuppel bengelde over zijn schouder.
° Toen het middag sloeg op de kerktoren had nog geen enkele inwoner van Lavacherie hem een aalmoes geschonken. Naargelang de haveloze zwerver vruchteloos bleef aankloppen begon hij venijniger te knarsetanden en de dorpelingen van duivelse gierigheid te beschuldigen. In zijn ogen dook een blik op die van haat scheen te gloeien.
° Zo doorkruiste hij zonder succes heel Lavacherie tot hij belandde bij het voorlaatste huis, net voor de watermolen gelegen. In de deuropening verscheen een zwaarlijvige kletsvrouw die van afschuw een sprong achterwaarts maakte bij het zien van de bedelaar en zijn vraatzuchtige rat. 'Kras op vieze vent' krijste ze, 'Wat doe je hier met dat monsterachtige beest?'. Er plooide zich een sluwe grijnslach over de gemene lippen van de vreemdeling. 'Dat is om er te brengen waar er geen zijn'.
Na die woorden draaide de vreesaanjagende landloper zich om en verdween in de richting van Bastogne.
° Nog geen 10 minuten na het bezoek van de griezelige vent kwam de vrouw gillend uit haar huis gestormd. Hysterisch krijsend rende ze de landweg op in een poging om het centrum van het dorp te bereiken. Zover geraakte ze echter niet. Een leger ratten stroomde uit het huis en overweldigde haar. Stilaan verzwakte het gegil van de vrouw in gereutel...
° De dorpelingen waagden een uitval om haar van een gruwelijke dood te redden. Maar de verhoudingen waren ongelijk: De vraatzuchtige beesten bleven als een lawine uit het huisje gulpen. Vechtend voor hun leven moesten de inwoners van Lavacherie zich terugtrekken in het woud, waar de ratten hen ongemoeid lieten. Achteromkijkend zagen ze hoe de wriemelende bende ratten als op bevel het huis helemaal wegknaagden en de bewoonster tot stof herleidden.
° Tegen de avond waagden de dorpelingen zicht terug naar de zoom van het woud. Er wachtte hen een ontstellend zicht: Van het huis naast de watermolen en van de vrouw was geen spoor meer te bekennen. De watermolen zelf en de rest van de omgeving bleven echter volledig ongeschonden. En er viel geen rat meer te bespeuren...

Ingekorte en bewerkte tekst van een legende naar een vertelling van Paul Koeck in 'Zwarte gids voor België' (1972)
Paddenstoelen langs GR14
> Zo passeer je een picknicktafel gelegen aan een uitzicht over de Ourthevallei. Nog iets verder rechtdoor ligt het gehucht Bertifoi. GR14 gaat hier weer het bos in en als de stijging uitvlakt, gaan we rechts weer dalen, naar de vallei van de Westelijke Ourthe in de buurt van Amberloup.
> We steken de Ourthe over waarna we links de bedding van een voormalige tramlijn vervoegen. Gelukkig is over deze bedding nog geen laag RAVeL-asfalt gekapt.
> Het gaat rechtuit verder over de grassige ex-trambedding en het pad loopt uit in een woonwijk, nog steeds rechtdoor verder tot op een verkeersweg waar we Lavacherie (shopping) links laten liggen.
Lavacherie
Lavacherie, La Vache Qui Rit
De oude watermolen van Gotelle, gelegen op het laagste punt van Lavacherie. Naast deze molen stond het weggeknaagde huis.
Bois de Haie Madame
Picknicktafel boven de Ourthevallei (Bertifoi)
> Terug naar GR 14 en de oude trambedding. We wandelen dus op het einde van de trambedding naar rechts verder, steken weer de Ourthe over en gaan tot op een T-kruising bij een bushokje. Links en in de eerste bocht meteen linksvoor verder langs een infobord en picknickbank. Dit aangenaam wandelpad gaat nu een langere tijd de Westelijke Ourthe volgen. De Westelijke Ourthe ontspringt op het plateau rond Libramont en is 53 km lang. De bron ligt in de buurt van Ourt (nabij Libramont), de samenvloeiing met de Oostelijke Ourthe ligt bij Nisramont en de Ourthe mondt in de Maas te Luik.
> Rechts rijzen de rotsen vrij steil omhoog, links opent zicht een wijds panorama van open weiland waarover op een vroege morgen vaak mistslierten hangen. Het pad draait na een tijdje langs de Rocher du Coucou. Helemaal boven de rotsen waar we rondlopen is het kasteel Celly. Het behoort nu tot het 'centre hospitalier de Sainte-Ode', een verzorgingsinstelling die oorspronkelijk werd opgericht kort na de Tweede Wereldoorlog om ex-krijgsgevangenen op te vangen.
Sainte-Ode

> Bij de samensmelting van dorpen in grotere fusiegemeenten in 1976 wist men met het gebied waar we nu doorlopen aanvankelijk niet goed wat te doen. Dit gebied is te groot om bij de omliggende gemeenten Bastogne, La Roche-en-Ardenne of Saint-Hubert te voegen. Anderzijds heeft deze streek niet echt een groot dorp of een stad om de gemeente naar te noemen, dus kwam men voor de proppen met de nieuwe gemeente Sainte-Ode, een samenvoeging van 25 gehuchten en een paar dorpen. De grootste woonkernen zijn Amberloup en Lavacherie. De administratieve gebouwen zijn in Amberloup gevestigd. Merkwaardig zijn ook de adressen in de gehuchten. Er zijn hier geen straatnamen maar een woonhuis krijgt als adres de naam van het gehucht + een nummer. Dus Bertifoi 25 of Sprimont 10. De hele gemeente telt amper 2300 inwoners. De naam Sainte-Ode werd aan de nieuwe gemeente gegeven omdat zowat over het hele grondgebied van de gemeente de naam van deze heilige voorkomt in oa kapellen en gehuchten.
>In Sainte-Ode (Sprimont) bevindt zich ook de organisatie 'la Maison de la Randonnée® GTA Belgique asbl'. Dit is naast 'Sentiers de Grandes Randonnées' de belangrijke andere Waalse speler op het gebied van lange- afstandwandelpaden. Ondermeer de Transardennaise® en de Transgaumaise® zijn routes van hen. GR14 tussen Bouillon en Lavacherie is oorspronkelijk gebaseerd op dat eerste pad. In de buurt van Lavacherie verlaat GR14 dus dit pad dat een eigen traject volgt naar La Roche-en-Ardenne maar je zult ongetwijfeld veel geel-witte streepajes zien van het algemene GTA-markeersysteem.
Tramlijn L516

> De bedding waarover we hier langs de Westelijke Ourthe wandelen, diende ooit voor tramlijn L 516, een tram waarmee je helemaal via Tenneville en Bastogne helemaal van Marche tot Martelange kon sporen. Met meer dan 81 km lengte werd deze tramlijn de langste die ooit door België liep. Hier volgt die tramlijn langere tijd de de vallei van de Westelijke Ourthe. Passagiersvervoer, eerst per stoomtram, later met autorail en tramstellen gebeurde vanaf 1901. Dit deel van de tramlijn sloot rond 1952. Nog enkele jaren was er goederenvervoer, waarna de hele lijn werd gedeclasseerd. Inmiddels is de tramlijn dus al langer niet meer in gebruik dan de peiode van een halve eeuw toen er trams reden. Het is vandaag niet meer mogelijk om de hele tramlijn af te wandelen of te fietsen maar een aantal leuke trajecten bleven bewaard als groene wandel- en fietspaden.
> Niet het smalle wandelbrugje over de Ourthe oversteken maar verder langs de oever blijven lopen tot je veel verder een asfaltweg bereikt die de Ourthe oversteekt te Sainte-Ode. Deze weg volgen en aan een T bij een boerderij naar rechts. Iets verder weer links over een kleinere stijgende weg die hogerop door een woonwijk loopt. Het autolawaai dat stilaan sterker wordt is afkomstig van de N4. Dit is niet het meest boeiende stuk van het Sentier de l'Ardenne.
> In een haakse bocht daalt GR14 snel naar de N4 toe. Net voor de kerk van Tenneville is een voetgangerstunnel, aan de andere kant van de N4 links te lopen. Even maar langs de drukke N4 om in het gehucht Ramont rechts af te slaan. Het trajectverloop van GR14 is vanaf Ramont aanzienlijk gewijzigd in 2006. Waar vroeger op het einde van het gehucht links werd gelopen gaat men nu rechts omhoog de velden in.
> Aan een boerderij het linkse (gras)pad aanhouden. Een jonge hond van de boerderij vergezelde me een tijdje. Deze grasweg loopt een hele tijd licht omhoog om bij de kruising met een andere veldweg links te gaan en zo in een bocht de asfaltweg Erneuville – Champlon te bereiken. Even deze weg op om dan een stijgend veldwegje rechts te nemen. Zo wordt weer een asfaltwegje bereikt. Hier kan je naar links lopen als je in Champlon of Champlon-Barrière wil zijn. GR14 zelf vervolgt echter naar rechts.
Tussen Ramont en Champlon loopt GR14 over grassige veldwegen.
There's a rat in my skull, whot am I gonna do?
Passage N4 te Tenneville
Langs de Ourthe te Sainte-Ode
GR 14 Parijs - Malmedy (800 km)